Xerula caussei

Xerula caussei, günümüzde çoğunlukla Paraxerula caussei adıyla anılan, Agaricales takımının Physalacriaceae familyasına bağlı şapkalı bir mantar türüdür. Eskiden geniş tutulan Xerula cinsi içinde değerlendirilen bu tür, moleküler çalışmalar sonucunda ayrı bir cinse aktarılmıştır. Cinsin üyeleri ince, uzun ve sert saplı, kuru ve kadifemsi yüzeyli mantarlardır.

Bu grubun üyelerinin şapkası genellikle kahverengi tonlarda, kuru ve ince tüylü ya da kadifemsi görünüşlüdür. Şapkanın alt yüzündeki lameller seyrek ve beyazımsıdır, spor izi de beyaz renktedir. Sap ince ve uzundur, yüzeyi tüylüdür ve çoğu zaman toprağın derinlerine doğru uzanan kök benzeri bir uzantıyla sona erer. Bu kök benzeri yapı, mantarın toprağın altındaki gömülü odun parçalarına ya da köklere bağlanmasını sağlar. Tür, yakın akrabalarından mikroskobik özellikleri, sporlarının biçimi ve şapka yüzeyindeki tüylerin yapısıyla ayrılır.

Paraxerula türleri saprotrof mantarlardır; yani ölü organik maddeyi, özellikle toprağa gömülü çürümekte olan odunu ayrıştırarak beslenirler. Bu yolla ormanlarda besin döngüsüne katkıda bulunur, ölü bitki dokusundaki besinlerin yeniden toprağa kazandırılmasında rol oynarlar. Meyve cisimleri genellikle yaz sonu ve sonbaharda, yaprak döken ormanlarda, özellikle meşe ve kayın gibi ağaçların altında tek tek ya da küçük gruplar hâlinde ortaya çıkar.

Tür Avrupa'nın ılıman ve Akdeniz bölgelerinde bilinmektedir. Physalacriaceae familyasında bal mantarları (Armillaria) ve kadife saplı mantar (Flammulina) gibi tanınmış cinsler de yer alır. Bu grubun sert saplı türleri yemeklik açısından önemli sayılmaz; doğru tanımlanmamış hiçbir yabani mantar tüketilmemelidir, çünkü benzer görünüşlü zehirli türler bulunabilir.