Oudemansiella mucida

Oudemansiella mucida, yaygın adıyla “porselen mantarı” olarak bilinir. Adını, nemli yüzeyinde oluşan camsı ve parlak görünümlü jölemsi tabakadan alır. Bu tabaka mantara porselen gibi ışığı yansıtan bir görünüm verir. Genellikle kayın ağaçlarının üzerinde, özellikle ölü veya çürümekte olan gövdelerde yetişir. Avrupa’nın birçok ormanında bulunur ve beyaz, parlak, kaygan şapkası ile kolayca tanınır. Hem saprofit hem de bazen hafif parazit davranış gösterebilir.

TAKSONOMİ

Bilimsel adı: Oudemansiella mucida

Aile: Physalacriaceae

Cins: Oudemansiella

Tür: mucida

Mikoloji tarihinde pek çok kez sınıflandırması değiştirilmiştir; bazı dönemlerde Mucidula mucida olarak da tanımlanmıştır.

Zehir DURUMU

Zehirli olarak kabul edilmez, fakat tipik olarak yenilebilir mantar kategorisine alınmaz. Bunun birkaç nedeni vardır:

— Şapkadaki yoğun jel tabakası nedeniyle dokusu hoş bulunmaz.

— Tat ve aroma açısından zayıftır.

— Orman habitatında genellikle yoğun bakteri ve nem barındıran odun üzerinde yetiştiğinden mutfakta tercih edilmez.

Kısacası toksik değildir ama pratikte yenmez kabul edilir.

TARİHİ VEYA EFSANEVİ BİR HİKÂYE

Porselen mantarı Avrupa’da özellikle Orta Çağ ve sonrası halk hikâyelerinde “aydınlık mantarı” olarak betimlenmiştir. Gece ışığı yansıtan parlak yüzeyi nedeniyle, karanlık ormanlarda ruhların yolu işaretlemek için çıktığına inanılırdı. Bazı bölgelerde kayın ağacının “koruyucu ruhu” öldüğünde bu mantarın ortaya çıktığı, dolayısıyla ağacın ölümünün habercisi olduğu yönünde batıl inançlar gelişmiştir.

Ayrıca 19. yüzyılda bazı doğa bilimciler mantar yüzeyinin parlaklığından etkilenerek onu “orman porseleni” olarak tanımlamış, bu isim zamanla halk arasında yayılmıştır. Bilimsel adı da Hollandalı mikolog Cornelis Oudeman’ın anısına verilmiştir.

KAYNAKLAR

— Breitenbach & Kränzlin, Fungi of Switzerland

— British Mycological Society yayınları

— Jordan, The Encyclopedia of Fungi of Britain and Europe

— Mycobank veritabanı

— Index Fungorum kayıtları