Volvariella hypopithys

Volvariella hypopithys, Agaricales takımının Pluteaceae familyasında yer alan küçük, beyaz bir şapkalı mantar türüdür. Volvariella cinsinin üyeleri, sapın dibindeki kese biçimli “volva” ile, serbest lamelleri ve pembe spor tozlarıyla tanınır. Tür adı Yunancada “çam altında” anlamına gelir.

Şapkası genellikle birkaç santimetre çapında, önce çan, sonra yayvan biçimli, beyaz ya da soluk krem renklidir ve yüzeyi belirgin biçimde ipeksi ya da ince tüylüdür. Lamelleri sapa yapışmaz; gençken beyaz olup sporlar olgunlaştıkça pembeleşir. İnce ve beyaz sapı ince tüylü olabilir; sapın dibinde beyaz, zarımsı ve oldukça küçük bir volva bulunur. Bu volva kolayca gözden kaçabilir ve toplanırken toprakta kalabilir.

Saprotrofik bir türdür; ormanlarda, ağaçlıklarda ve parklarda toprak ve çürümekte olan bitki artıkları üzerinde, tek tek ya da küçük gruplar hâlinde yaz ve sonbaharda görülür. Avrupada kaydedilen, genel olarak seyrek bulunan bir türdür. Cinsin diğer üyeleri gibi organik maddeyi ayrıştırarak besin döngüsüne katkıda bulunur.

Yenilebilirliği bilinmez ve yemek için toplanması önerilmez. Özellikle önemli bir uyarı, sap dibinde volva taşıyan beyaz mantarların ölümcül zehirli Amanita türleriyle karıştırılabilmesidir. Amanita türlerinin lamelleri beyaz kalır ve spor tozları beyazdır; Volvariella türlerinin lamelleri ise olgunlukta pembeleşir ve spor tozları pembedir. Yine de beyaz, volvalı mantarların tanınması uzmanlık gerektirir. Bu nedenle bu tür, ancak deneyimli bir mantar uzmanının kesin tanımlaması ile değerlendirilmelidir. Aynı cinsin daha iri ve bilinen bir üyesi olan Volvariella volvacea (saman mantarı), Asyada yaygın olarak yetiştirilen yemeklik bir mantardır.