Vascellum pratense

Vascellum pratense, Agaricales takımının Lycoperdaceae (bazı sınıflandırmalarda Agaricaceae) grubuna bağlı bir puf mantarıdır. Güncel moleküler çalışmalar nedeniyle bazı kaynaklarda Lycoperdon pratense adıyla da anılır. Puf mantarları, sporlarını kapalı bir kese içinde üreten ve olgunlaştığında bu sporları toz bulutu hâlinde dışarı salan mantarlardır.

Meyve gövdesi 2 ile 4 santimetre çapında, yukarıdan basık küre ya da armut biçimlidir ve kısa, geniş bir tabana sahiptir. Gençken beyaz renkli olup yüzeyi küçük, kolayca dökülen dikencik ve granüllerle kaplıdır; olgunlaştıkça krem, sarımsı kahve ve sonunda kahverengiye döner. Türün en belirgin özelliği, kesitte görülen ve spor taşıyan iç kısmı tabandaki süngerimsi dokudan ayıran ince bir zardır. Olgunlukta üst kısmın zarı yırtılarak geniş bir açıklık oluşturur ve bu açıklıktan zeytin kahverengi sporlar yağmur damlaları ya da dokunuşla dışarı püskürür. Boşalan taban kısmı kupa biçiminde uzun süre yerinde kalabilir.

Adından da anlaşılacağı gibi çayırlar, otlaklar, çimenlikler, park alanları ve yol kenarları gibi açık ve otlu alanlarda yetişir. Toprakta çürüyen bitki artıklarını ayrıştırarak beslenir. Meyve gövdeleri yaz ve sonbaharda, yağışlardan sonra tek tek ya da küçük gruplar hâlinde ortaya çıkar.

Avrupa, Kuzey Amerika ve diğer ılıman bölgelerde yaygındır. İç kısmı tamamen beyaz ve sertken yenebildiği bildirilir; ancak genç puf mantarları, kesildiğinde içinde şapka ve lamel taslağı görülen ölümcül zehirli Amanita yumurtalarıyla ve zehirli Scleroderma türleriyle karıştırılabilir. Bu nedenle her örnek kesilerek dikkatle incelenmeli, emin olunmadan yenmemelidir.