Tubulicrinis calothrix

Tubulicrinis calothrix, Basidiomycota şubesinin Agaricomycetes sınıfında, Hymenochaetales takımında yer alan Tubulicrinis cinsine ait, ölü odun üzerinde kabuk gibi yayılan küçük bir mantar türüdür. Latince ve Yunanca kökenli tür adı “güzel tüylü” anlamına gelir ve mikroskop altında görülen ince, uzun kistidlere gönderme yapar. Şapkası, sapı ya da lamelleri olmayan bu tür, “kortisioid” denilen, yüzeye yapışık ince kabuk oluşturan mantarlar grubundandır.

Bu cinsin üyelerinin meyve cisimleri genellikle çok incedir; beyazımsı, krem ya da açık griye çalan, kadifemsi veya hafif tüylü görünümlü lekeler hâlinde odunun alt yüzünde ya da kabuksuz kısımlarında gelişir. Çıplak gözle birbirinden ayırt edilmeleri neredeyse olanaksızdır. Türlerin tanınması mikroskobik özelliklere dayanır: cinsin en belirgin özelliği, “liyosistid” adı verilen, kalın çeperli, silindir ya da biz biçimli, yüzeyden dışarı taşan özel hücrelerdir. Bu hücrelerin boyu, biçimi, çeperinin kalınlığı ve potasyum hidroksit çözeltisindeki davranışı ile sporların biçimi ve boyutu türlerin ayrımında kullanılır.

Tubulicrinis türleri saprotrofik yaşar; çoğunlukla çam, ladin ve göknar gibi iğne yapraklı ağaçların çürümekte olan dal, kütük ve devrik gövdelerinde, bazen de yapraklı ağaçların odununda gelişir. Odundaki selüloz ve lignin gibi maddeleri ayrıştırarak ölü bitki kütlesinin toprağa geri dönmesine katkıda bulunurlar. Nemli ormanlarda yerde yatan, toprağa yakın ve gölgede kalan odun parçaları en sık bulundukları yerlerdir.

Cinsin türleri başta Avrupa, Asya ve Kuzey Amerika olmak üzere Kuzey Yarımkürenin ılıman ve kuzey ormanlarında yaygındır. Küçük ve göze çarpmayan yapıları nedeniyle genellikle yalnızca uzman mikologlarca toplanıp tanımlanırlar ve dağılımları muhtemelen olduğundan daha az bilinmektedir. Yenilebilir bir değerleri yoktur; insanlar için bilinen bir zararları da bulunmaz. Orman ekosistemlerinde ölü odunun çeşitliliğini gösteren türler arasında sayılırlar.