Tricholoma ustale

Tricholoma ustale, Agaricales takımının Tricholomataceae familyasına bağlı, kestane kahverengisi şapkalı bir mantar türüdür. Orta boyludur; şapkası kızılımsı ya da kestane kahverengisi renkte, parlak ve nemliyken belirgin biçimde yapışkandır. Şapka kenarı uzun süre içe kıvrık kalır. Lameller beyazımsıdır ve yaşlandıkça ya da ezildiğinde kızılımsı kahverengi lekeler alır. Sap beyazımsı olup aşağıya doğru kahverengileşir. Eti beyaz, tadı acımsıdır.

Bu tür özellikle kayın ağaçlarıyla ilişkilidir ve yaprak döken ormanlarda, sonbaharda yetişir. Benzer görünümlü Tricholoma ustaloides meşe altında, Tricholoma albobrunneum ise çam altında görülür; ağaç ortağı teşhiste önemli bir ipucudur.

Tricholoma cinsi dünya genelinde yüzlerce tür içeren ve Tricholomataceae familyasına adını veren cinstir. Bu cinsin üyeleri ağaç kökleriyle ektomikoriza adı verilen ortak yaşam ilişkisi kurar; ağaca su ve mineral sağlarken karşılığında şeker alırlar. Lamelleri sapa çentikli biçimde bağlanır, spor izi beyazdır ve sapta halka bulunmaz.

Tür Avrupa ve Asya'nın ılıman ormanlarında yayılış gösterir. Zehirli bir mantardır; özellikle Japonya'da mide-bağırsak zehirlenmelerine yol açtığı bildirilmiştir. Kahverengi Tricholoma türleri birbirine çok benzediğinden bu gruptaki mantarlar uzman teşhisi olmadan toplanıp tüketilmemelidir.

Mantarın asıl gövdesi toprak altında yayılan ince ipliksi hiflerden, yani miselden oluşur; gözle görülen şapkalı yapı yalnızca spor üretmek için oluşan meyve cismidir. Ektomikorizal mantarlar ağaçların büyümesini ve kuraklık ile hastalıklara karşı direncini artırır. Bu nedenle ormanların yaşlı ve sağlıklı kalması, toprağın bozulmaması ve ağaç ortaklarının korunması bu türlerin varlığı için büyük önem taşır. Meyve cisimleri ayrıca birçok böcek ve küçük memeli için besin kaynağıdır.