Tricholoma sciodes

Tricholoma sciodes, Agaricales takımının Tricholomataceae familyasına bağlı, gri renkli bir mantar türüdür. Şapkası genç örneklerde konik ya da çan biçimli olup zamanla yayvanlaşır ve ortasında küçük bir tümsek kalır. Şapka yüzeyi gri, kurşuni ya da hafif mor tonlu olup koyu renkli ışınsal liflerle çizgili görünür. Lameller beyazımsı ile grimsi renktedir ve kenarlarında siyahımsı noktalar oluşabilir. Eti beyaz, tadı acı ya da yakıcıdır.

Bu tür özellikle kayın ağaçlarıyla ilişkilidir ve genellikle kireçli topraklardaki yaprak döken ormanlarda, sonbaharda yetişir. Görünüşü bakımından zehirli Tricholoma virgatum türüne çok benzer; ayrımda ağaç ortağı, tat ve lamel kenarındaki koyu noktalar yol göstericidir.

Tricholoma cinsi dünya genelinde yüzlerce tür içeren büyük bir cinstir. Bu cinsin üyeleri ağaçların kökleriyle ektomikoriza adı verilen ortak yaşam ilişkisi kurar; ağaca su ve mineral sağlarken karşılığında şeker alırlar. Bu nedenle orman ekosistemlerinde önemli bir yer tutarlar. Lamelleri sapa çentikli biçimde bağlanır, spor izi beyazdır ve sapta halka bulunmaz.

Tür Avrupa'nın ılıman ormanlarında yayılış gösterir. Acı tadı nedeniyle yenmez ve zehirli olduğu kabul edilir; mide-bağırsak rahatsızlıklarına yol açabileceği bildirilmiştir. Gri renkli Tricholoma türleri birbirine çok benzediğinden hiçbiri uzman teşhisi olmadan tüketilmemelidir.

Ektomikorizal mantarlar, toprak altında kilometrelerce uzunluğa ulaşabilen misel ağlarıyla ağaçların kök sistemini genişletir ve özellikle azot ile fosfor alımını kolaylaştırır. Gözle görülen mantar, bu ağın yalnızca üreme amaçlı küçük bir parçasıdır. Ormanların kesilmesi, toprak yapısının bozulması ve hava kirliliği bu tür mantarların azalmasına yol açabilir; bu nedenle doğal ormanların korunması bu türler için de önemlidir.