Tricholoma scalpturatum

Tricholoma scalpturatum, Agaricales takımının Tricholomataceae familyasına bağlı, şapkalı ve lamelli bir mantar türüdür. Orta boylu bir türdür; şapkası gri ile grimsi kahverengi arasında değişir ve yüzeyi ince, koyu renkli pulcuklarla kaplıdır. Olgunlaştıkça ya da yaşlandıkça şapka kenarında ve lamellerde sarımsı lekeler oluşması türün en bilinen özelliklerinden biridir. Lameller beyazımsı, sap ise beyaz ile açık gri tonlarındadır; eti ince olup hafif un kokusu taşır.

Bu tür genellikle yaprak döken ağaçların, özellikle kavak ve huş gibi ağaçların altında, bazen de iğne yapraklı ormanlarda, parklarda ve yol kenarlarında görülür. Meyve cisimleri çoğunlukla sonbaharda, gruplar hâlinde topraktan çıkar. Benzer gri pullu türlerden ayrımı çoğu zaman mikroskobik incelemeyi gerektirir.

Tricholoma cinsi, Tricholomataceae familyasının adını veren cinstir ve dünya genelinde yüzlerce tür içerir. Bu cinsin üyeleri ağaçların kökleriyle ektomikoriza adı verilen ortak yaşam ilişkisi kurar; ağaca su ve mineral sağlarken karşılığında şeker alırlar. Bu nedenle genellikle belirli ağaç türlerine bağlıdırlar. Lamelleri sapa çentikli biçimde bağlanır, spor izi beyazdır ve sapta halka bulunmaz.

Tür Avrupa başta olmak üzere Kuzey Yarımküre'nin ılıman bölgelerinde yayılış gösterir. Yenilebilirliği tartışmalıdır ve zehirli gri Tricholoma türleriyle kolayca karıştırılabilir. Bu nedenle uzman teşhisi olmadan toplanıp tüketilmemelidir.

Mantarın asıl gövdesi toprak altında yayılan ince ipliksi hiflerden, yani miselden oluşur; gözle görülen şapkalı yapı yalnızca spor üretmek için oluşan meyve cismidir. Ektomikorizal mantarlar ağaçların büyümesini ve kuraklık ile hastalıklara karşı direncini artırır. Bu nedenle ormanların yaşlı ve sağlıklı kalması, toprağın bozulmaması ve ağaç ortaklarının korunması bu türlerin varlığı için büyük önem taşır. Meyve cisimleri ayrıca birçok böcek ve küçük memeli için besin kaynağıdır.