Thymus aznavourii

Thymus aznavourii, ballıbabagiller (Lamiaceae) familyasına ait Thymus cinsinin bir türüdür. Kekik olarak bilinen bu cins, Avrupa, Asya ve Kuzey Afrika'da yayılış gösteren yüzlerce türü kapsar; Anadolu, cinsin önemli çeşitlilik merkezlerinden biridir. Bu tür, Türkiye'nin kuzeybatısına, özellikle İstanbul çevresine özgü dar yayılışlı bir kekik olarak bilinir. Tür adı, İstanbul florası üzerine çalışmış botanikçi Aznavour'a ithaf edilmiştir.

Kekik türleri genellikle alçak boylu, tabanı odunlaşmış, yer yer yatık ya da yastık biçiminde büyüyen çok yıllık yarı çalılardır. Gövdeler dört köşeli, yapraklar küçük, karşılıklı dizilmiş ve çoğunlukla dar ya da oval biçimlidir. Yapraklarda bulunan salgı bezleri bitkiye kendine özgü güçlü kokusunu verir. Çiçekler, gövde uçlarında baş veya başak biçimli durumlarda toplanır; iki dudaklı taç genellikle pembe, mor ya da beyaz renklidir. Türlerin ayırt edilmesinde yaprak biçimi, tüylenme ve çiçek durumu özellikleri önemlidir.

Cinsin üyeleri güneşli, kuru ve taşlık yerleri, çayırları, fundalıkları ve açık meraları tercih eder. Çiçeklenme genellikle ilkbahar sonu ile yaz aylarına denk gelir. Çiçekler başta bal arıları olmak üzere birçok tozlayıcı böcek için değerli bir nektar kaynağıdır; kekik balı bu nedenle tanınmıştır. Meyve, dört küçük nüksten oluşur.

Kekikler uçucu yağlarında bulunan timol ve karvakrol gibi bileşikler nedeniyle baharat, çay ve halk hekimliğinde yaygın biçimde kullanılır. Ancak dar yayılışlı türler, aşırı toplama ve özellikle kentleşme kaynaklı habitat kaybı nedeniyle tehdit altında olabilir. İstanbul çevresindeki doğal alanların hızla daralması, bu türün korunmasını ayrıca önemli kılar.