Strongylognathus

Strongylognathus, karıncagiller (Formicidae) familyasının Myrmicinae alt familyasına ait, sosyal parazit yaşam biçimiyle tanınan bir karınca cinsidir. Cinsin üyeleri Palearktik bölgede, özellikle Avrupa, Kuzey Afrika, Orta Doğu ve Orta Asya'nın kurak ve yarı kurak açık alanlarında yayılış gösterir. Dünya genelinde birkaç düzine tür tanımlanmıştır; bunların önemli bir kısmı Akdeniz havzası ve Anadolu çevresinde bulunur.

Cinsin en dikkat çekici özelliği işçilerin orak biçimli, ince, sivri ve dişsiz çeneleridir. Bu çeneler yiyecek taşımaktan çok savaşta rakip karıncaları delmeye uygun yapıdadır. Bireyler küçük boyludur; renkleri genellikle sarımsı kahverengiden koyu kahverengiye kadar değişir. Kafa arka kenarı çoğu türde belirgin biçimde oyuktur.

Tüm Strongylognathus türleri, çimen karıncaları olarak bilinen Tetramorium cinsine bağımlı sosyal parazitlerdir. Bazı türler köle yapan karıncalar gibi davranır: işçileri Tetramorium yuvalarına baskın düzenleyerek pupaları kaçırır ve bunlardan çıkan işçiler parazit koloniye hizmet eder. Diğer türlerde ise işçi kastı azalmış ya da tamamen kaybolmuştur; parazit kraliçe konak yuvasında konak kraliçesiyle birlikte yaşar ve konak işçileri onun yavrularını besler. Bu nedenle cins, karıncalarda sosyal parazitliğin evrimini inceleyen araştırmacılar için önemli bir model gruptur.

Parazit yaşam biçimi nedeniyle türler genellikle nadir görülür ve yalnızca konak kolonilerinin yoğun olduğu çayır, step ve taşlık alanlarda bulunur. Yaşam alanlarının bozulması konak karıncaları etkilediğinden bu küçük karıncalar da dolaylı olarak tehdit altındadır; bazı türler koruma listelerinde yer alır.