Sparassis crispa

Sparassis crispa, Polyporales takımının Sparassidaceae familyasına ait, görünüşü nedeniyle halk arasında karnabahar mantarı olarak bilinen iri bir mantar türüdür. Klasik şapka ve sap yapısı yerine çok sayıda kıvrık, dalgalı lobdan oluşan, sünger ya da karnabahar başını andıran yuvarlak bir meyve gövdesi oluşturur.

Meyve gövdesi genellikle 10 ile 40 santimetre arasında çapa ulaşır ve birkaç kilogram ağırlığa varabilir. Loblar ince, yassı, kenarları kıvrımlı ve kıvrık şeritler biçimindedir; rengi krem, açık sarımsı ya da soluk ten rengidir ve yaşlandıkça kenarlardan kahverengileşir. Tabanında toprağa ya da köke gömülü, kalın ve kök benzeri bir sap bulunur. Eti beyazımsı, esnek ve hafif hoş kokuludur. Sporlar lobların her iki yüzündeki düz yüzeyde oluşur.

Bu tür özellikle çamlar olmak üzere iğne yapraklı ağaçların kökleri ve gövde dipleri üzerinde yaşar. Parazit ya da çürükçül olarak beslenir ve odunda kahverengi çürüklüğe neden olur; bu nedenle canlı ağaçlarda kök ve gövde dibi çürümesine yol açabilir. Meyve gövdeleri yaz sonundan sonbahara kadar görülür ve çoğu zaman aynı ağacın dibinde yıllar boyunca yeniden çıkar.

Kuzey Yarımküre'nin ılıman bölgelerinde, Avrupa, Asya ve Kuzey Amerika'nın iğne yapraklı ormanlarında yaygındır. Genç örnekleri yenebilir ve lezzetli kabul edilir; ancak kıvrımların arasında toprak, iğne yaprak ve küçük hayvanlar biriktiği için iyice temizlenmesi gerekir. Doğu Asya'da kültüre alınarak yetiştirilir ve içerdiği polisakkaritler bilimsel araştırmalara konu olmuştur. Kendine özgü biçimi sayesinde başka mantarlarla karıştırılması zordur.

Sparassidaceae familyası az sayıda türden oluşan küçük bir gruptur ve üyelerinin hepsi lob ya da yaprak biçimli, toplu meyve gövdeleri oluşturur. Bu sıra dışı yapı, sporların geniş bir yüzey üzerinde üretilmesini sağlar ve familyayı diğer Polyporales üyelerinden kolayca ayırır.