Scleroderma areolatum

Scleroderma areolatum, Sclerodermataceae familyasına ait ve İngilizcede "leopar toprak topu" olarak bilinen küçük bir toprak topu mantarıdır. Avrupa, Asya ve Kuzey Amerika'nın ılıman bölgelerinde yaygın olarak bulunur. Boletales takımında yer alması, dış görünüşü yuvarlak olmasına rağmen boletlerle akraba olduğunu gösterir.

Meyve gövdesi küremsi ya da hafifçe basık, genellikle 1 ile 4 santimetre çapındadır ve tabanında köksü bir uzantı bulunur. Dış kabuğu (peridyum) ince, sarımsı kahverengi ile kahverengi arasındadır ve yüzeyi, ortasında koyu bir nokta bulunan küçük, koyu kahverengi pullarla kaplıdır; bu desen leopar benekleri gibi görünür ve türe adını verir. İç kısmı (gleba) genç örneklerde beyazımsıdır, kısa sürede mor-siyah renge döner ve olgunlaştığında koyu kahverengi bir spor tozuna dönüşür. Olgun meyve gövdesinin kabuğu yırtılarak sporlar rüzgâr ve yağmur damlalarıyla yayılır.

Bu tür ağaçlarla ektomikorizal ortaklık kurar ve yaz ile sonbaharda yaprak döken ormanlarda, parklarda, yol kenarlarında ve özellikle kumlu, nemli topraklarda görülür. Yakın akrabası Scleroderma citrinuma göre daha küçük ve kabuğu daha incedir.

Toprak topu mantarları zehirlidir; tüketildiğinde bulantı, kusma ve karın ağrısı gibi ciddi mide-bağırsak rahatsızlıklarına yol açar. Genç örnekleri, yenebilen puf mantarlarıyla karıştırılabilir; ancak puf mantarlarının içi tamamen beyaz ve yumuşakken toprak topu mantarlarının içi erken yaşta koyulaşır. Bu nedenle küresel mantarlar mutlaka ortadan kesilerek incelenmelidir. Ayrıca toprak topu parçalarının yenebilir mantarlara karıştırılması da zehirlenmelere neden olabilir. Buna karşın bu mantarlar, ağaçlarla kurdukları ortaklık sayesinde orman ve park ağaçlarının beslenmesine katkıda bulunur.