Sarcodon scabrosus

Sarcodon scabrosus, Bankeraceae familyasına ait, şapkasının altında lamel yerine dikenler taşıyan bir dişli mantar türüdür. Güncel moleküler çalışmalar sonucunda Hydnellum cinsine aktarılmıştır. Tür adı, şapka yüzeyinin pürüzlü ve pullu yapısına işaret eder.

Şapkası kahverengi ile kızıl kahverengi tonlarında, olgunlaştıkça yüzeyi kalkık pullara ayrılan, etli ve serttir. Şapka altındaki dikenler başlangıçta açık renkli olup sporlar olgunlaştıkça kahverengileşir. Sapı kısa ve sağlam yapılıdır; sap tabanının mavimsi yeşil ya da koyu renkli olması bu türü benzer türlerden ayırmada kullanılan özelliklerdendir. Eti oldukça acı tadlıdır. Teşhiste spor şekli ve süslemesi gibi mikroskobik özellikler de önem taşır.

Bu tür ektomikorizal bir mantardır ve başta çam olmak üzere iğne yapraklı ağaçlarla, bazen de meşe ve kayın gibi yaprak döken ağaçlarla ortaklık kurar. Genellikle besin bakımından fakir, kumlu topraklardaki eski ormanlarda, yaz sonu ve sonbaharda meyve verir. Dişli mantarlar toprak azotlanmasına ve orman yönetimindeki değişikliklere duyarlıdır; bu nedenle Avrupa’da birçok ülkenin kırmızı listelerinde yer alan, korunması gereken bir grup olarak görülür.

Dişli mantarlar, spor üreten yüzeylerinin dikenlerle kaplı olması nedeniyle kolayca tanınan, ancak tür düzeyinde ayrımı güç bir gruptur. Sarcodon ve Hydnellum cinsleri arasındaki sınırlar, son yıllarda yapılan moleküler çalışmalarla yeniden çizilmiş ve birçok tür yeni cinslere aktarılmıştır. Kesin teşhis için taze örneklerin renk, koku ve tat özelliklerinin not edilmesi önemlidir.

Sarcodon scabrosus Avrupa ve Kuzey Amerika’nın ılıman ormanlarında bilinmektedir. Acı tadı nedeniyle yenebilir bir mantar değildir. Bankeraceae familyasındaki bazı türlerin meyve gövdeleri, yün ve kumaş boyamak için doğal boya kaynağı olarak kullanılır.