Salvia virgata

Salvia virgata, ballıbabagiller (Lamiaceae) familyasının Salvia (adaçayı) cinsine ait çok yıllık otsu bir bitkidir. Tür adı “virgata”, uzun ve çubuk gibi ince çiçek dallarına işaret eder. Anadolu'nun bozkır ve tarla kenarlarında oldukça sık rastlanan adaçayı türlerinden biridir.

Bitki genellikle 40–100 cm boyunda, dik, dört köşeli ve tüylü gövdelere sahiptir. Yaprakları çoğunlukla tabanda toplanmış, büyük, uzunca yumurta biçimli, kenarları düzensiz dişli ya da loblu ve yüzeyi buruşuktur; gövde yaprakları ise daha küçüktür. Çiçekler, çok dallı ve geniş bir çiçek durumunda, uzun ve ince dallar boyunca aralıklı halkalar halinde dizilir. İki dudaklı, orak biçimli üst dudağa sahip çiçekleri mor-leylak ya da mavimsi mor renklidir.

Güneşli ve kuru alanları tercih eder; bozkırlar, kurak çayırlar, tarla ve yol kenarları, nadas alanları ve açık yamaçlar başlıca yaşam alanlarıdır. Yaz başında ve ortasında çiçeklenir. Çiçekleri arılar başta olmak üzere çeşitli tozlayıcılar tarafından ziyaret edilir; adaçayılarına özgü kaldıraç mekanizması, polenin arının sırtına bırakılmasını sağlar.

Türün yayılışı güneydoğu Avrupa'dan Anadolu, Kafkasya ve İran üzerinden Orta Asya'ya kadar uzanır. Türkiye'de özellikle iç ve doğu bölgelerde yaygındır. Bazı bölgelere taşınarak yabani ot haline gelmiştir. Adaçayılarının bir kısmı halk hekimliğinde kullanılsa da bu türün yaygın bir kullanımı bilinmez. Geniş yayılışı nedeniyle tehdit altında değildir.