Salvia pinnata

Salvia pinnata, ballıbabagiller (Lamiaceae) familyasının, dünyada yaklaşık bin türle en büyük cinslerinden biri olan Salvia (adaçayı) cinsine ait çok yıllık otsu bir bitkidir. Tür adı “pinnata”, yapraklarının tüysü parçalı olmasına işaret eder; bu özellik onu birçok adaçayı türünden ayırır.

Bitki dik, dört köşeli ve tüylü gövdelere sahiptir. Yaprakları büyük ölçüde tabanda toplanır ve tüysü olarak birkaç çift yaprakçığa bölünmüştür; yaprak yüzeyi tüylü ve buruşuk olabilir. Çiçekler, dallı bir çiçek durumunda aralıklı halkalar halinde dizilir. Adaçayılarına özgü iki dudaklı, orak biçimli üst dudağa sahip çiçekleri mor-leylak tonlarındadır. Cinsin tipik özelliği olan kaldıraç biçimli iki erkek organ, çiçeği ziyaret eden arının sırtına polen bırakır.

Bu tür, cinsin pek çok üyesi gibi güneşli, kuru, taşlık ve açık habitatları tercih eder; kayalık yamaçlar, çalılık açıklıkları ve bozkır kenarları başlıca yaşam alanlarıdır. İlkbahar ve yaz başında çiçeklenir. Çiçekleri özellikle iri arılar tarafından tozlanır.

Salvia pinnata, Doğu Akdeniz bölgesinden, Anadolu ve Orta Doğu'dan bilinen bir türdür. Türkiye, adaçayı türleri bakımından dünyanın en zengin ülkelerinden biridir ve bu türlerin önemli bir kısmı endemiktir. Adaçayılarının çoğu aromatik olup bazıları bitki çayı ve halk ilacı olarak kullanılır; bu türün ise yaygın bir kullanımı bilinmez. Yaşam alanlarının korunması, adaçayı çeşitliliğinin sürmesi açısından önemlidir.