Russula viscida

Russula viscida, Russulaceae familyasına ait, koyu kırmızı ile mor renkli ve sağlam yapılı bir kırılgan mantar türüdür. Avrupa'da, özellikle dağlık bölgelerin ormanlarında görülür.

Şapkası orta ile büyük boydadır; koyu şarap kırmızısı, mor kırmızı ya da kahverengimsi mor tonlarında olup nemli havada yapışkandır. Lameller açık krem ile soluk sarımsı arasındadır. Sapı kalın ve sağlamdır, beyaz olup yaşlandıkça ya da ellendiğinde sarımsı kahverengi lekeler oluşturur. Eti sıkıdır ve tadı acımsı ile acı arasında değişir. Yaz ve sonbaharda iğne yapraklı ve kayın ormanlarında, genellikle dağlık alanlarda yetişir. Acı tadı nedeniyle yemeklik değeri yoktur.

Russula cinsinin üyeleri, Türkçede genellikle kırmızıbaş ya da kırılgan mantarlar olarak anılır. Bu mantarların en belirgin özelliği, etlerinin lifli değil, küresel hücre kümelerinden (sferositler) oluşması nedeniyle tebeşir gibi kolayca kırılmasıdır. Sap kırıldığında lifli bir yüzey değil, düzgün ve granüllü bir kırık yüzey görülür. Yakın akrabası Lactarius türlerinden farklı olarak kesildiklerinde süt salgılamazlar.

Cinsin tüm türleri ağaçlarla ektomikorizal ortaklık kurar; ağaç köklerini sararak ağaca su ve mineral sağlar, karşılığında şeker alır. Bu nedenle orman ekosistemlerinin sağlığında önemli rol oynarlar ve meyve gövdeleri yalnızca ortak oldukları ağaçların yakınında çıkar. Dünyada yüzlerce tür içeren bu cinste türlerin ayırt edilmesi zordur; şapka rengi tek başına yeterli değildir. Tat (yumuşak ya da acı), koku, spor tozunun rengi, kimyasal tepkimeler ve mikroskobik özellikler birlikte değerlendirilir. Halk arasında yumuşak tatlı türlerin genellikle yenebildiği, acı tatlı türlerin ise mide-bağırsak rahatsızlığına yol açtığı bilinir; ancak kesin tür tayini olmadan hiçbir yabani mantar tüketilmemelidir.