Russula solaris

Russula solaris, Russulaceae familyasına ait, sarı şapkalı ve acı tatlı bir kırılgan mantar türüdür. Avrupa'da yaygın olmamakla birlikte özellikle kayın ormanlarında bulunur ve adını güneşi andıran parlak sarı renginden alır.

Şapkası küçük ile orta boydadır; rengi limon sarısından altın sarısına kadar değişir ve ortası çoğu zaman biraz daha koyudur. Şapka kenarı yaşlı örneklerde hafifçe oluklu olabilir. Lameller açık krem renginde, sap beyaz ya da hafif sarımtıraktır. Eti kırılgandır ve tadı belirgin biçimde acıdır; bazı kaynaklarda meyvemsi bir koku da bildirilir. Yaz ve sonbaharda kayın ağaçlarının altında, genellikle kireçli topraklarda görülür. Acı tadı nedeniyle yenebilir bir tür olarak kabul edilmez. Benzer sarı renkli Russula türlerinden ayırt edilmesi için tat ve ortak ağaç türü önemli ipuçlarıdır.

Russula cinsinin üyeleri, Türkçede genellikle kırmızıbaş ya da kırılgan mantarlar olarak anılır. Bu mantarların en belirgin özelliği, etlerinin lifli değil, küresel hücre kümelerinden (sferositler) oluşması nedeniyle tebeşir gibi kolayca kırılmasıdır. Sap kırıldığında lifli bir yüzey değil, düzgün ve granüllü bir kırık yüzey görülür. Yakın akrabası Lactarius türlerinden farklı olarak kesildiklerinde süt salgılamazlar.

Cinsin tüm türleri ağaçlarla ektomikorizal ortaklık kurar; ağaç köklerini sararak ağaca su ve mineral sağlar, karşılığında şeker alır. Bu nedenle orman ekosistemlerinin sağlığında önemli rol oynarlar ve meyve gövdeleri yalnızca ortak oldukları ağaçların yakınında çıkar. Dünyada yüzlerce tür içeren bu cinste türlerin ayırt edilmesi zordur; şapka rengi tek başına yeterli değildir. Tat (yumuşak ya da acı), koku, spor tozunun rengi, kimyasal tepkimeler ve mikroskobik özellikler birlikte değerlendirilir. Halk arasında yumuşak tatlı türlerin genellikle yenebildiği, acı tatlı türlerin ise mide-bağırsak rahatsızlığına yol açtığı bilinir; ancak kesin tür tayini olmadan hiçbir yabani mantar tüketilmemelidir.