Russula rosea

Russula rosea, Russulaceae familyasına bağlı, sert etli bir şapkalı mantar türüdür ve Russula lepida adıyla da bilinir. Şapkası mat, kadifemsi ve gül kırmızısıdır; yer yer daha açık lekeler taşıyabilir. Sapı beyazdır, çoğunlukla pembe bir tonla lekelidir. Eti çok sıkıdır ve tadı hafifçe kurşunkalem ahşabını ya da mentolü anımsatır.

Russula cinsinin üyeleri, kolay tanınan bir yapıya sahiptir: şapkalar genellikle düz ya da hafifçe çukur, renkleri kırmızı, mor, yeşil, sarı veya beyaz tonlarında son derece değişkendir. Lamelleri kırılgandır, parmakla sürtüldüğünde ufalanır; sap genellikle beyaz, silindirik ve tebeşir gibi kırılır. Etleri, hücre yapısındaki küresel hücreler nedeniyle lifli değil, gevrek bir dokuya sahiptir. Yaralandıklarında süt salgılamamaları, aynı familyadaki Lactarius türlerinden ayrılmalarını sağlar.

Genellikle kayın ve meşe gibi yaprak döken ağaçların altında yetişir; Avrupa'da yaygındır. Cinsin pek çok üyesi Türkiye'nin ormanlık bölgelerinde de bulunur; meyve cisimleri özellikle yağışlı dönemlerin ardından ortaya çıkar.

Bu cinsin bütün türleri ağaçların kökleriyle ektomikoriza adı verilen ortak yaşam ilişkisi kurar; mantar ağaca su ve mineral sağlarken ağaçtan şeker alır. Bu nedenle meyve cisimleri belirli ağaç türlerinin, özellikle meşe, kayın, huş, çam ve ladin gibi ağaçların yakınında yerden çıkar. Meyve verme dönemi çoğunlukla yaz sonu ile sonbahardır. Türlerin ayırt edilmesinde spor tozu rengi, tadı (yumuşak ya da acı), kokusu, şapka derisinin soyulabilirliği ve demir sülfat gibi kimyasallarla verdiği renk tepkileri büyük önem taşır.

Bazı kaynaklarda yenebilir olarak geçse de pişirildiğinde acılaştığı bildirildiğinden mutfakta değerli kabul edilmez. Mantar toplarken yalnızca kesin olarak tanınan türler tüketilmeli, şüpheli durumlarda uzman görüşüne başvurulmalıdır.