Russula queletii

Russula queletii, Russulaceae familyasına bağlı, mor-kırmızı şapkalı bir şapkalı mantar türüdür. Şapkası koyu şarap kırmızısı ya da mor tonlarında, ortası çoğunlukla daha koyudur. Sapı da pembemsi mor renkli olabilir; bu özellik onu benzer türlerden ayırmada yardımcıdır. Taze örnekleri hafif meyvemsi bir koku verir.

Russula cinsinin üyeleri, kolay tanınan bir yapıya sahiptir: şapkalar genellikle düz ya da hafifçe çukur, renkleri kırmızı, mor, yeşil, sarı veya beyaz tonlarında son derece değişkendir. Lamelleri kırılgandır, parmakla sürtüldüğünde ufalanır; sap genellikle beyaz, silindirik ve tebeşir gibi kırılır. Etleri, hücre yapısındaki küresel hücreler nedeniyle lifli değil, gevrek bir dokuya sahiptir. Yaralandıklarında süt salgılamamaları, aynı familyadaki Lactarius türlerinden ayrılmalarını sağlar.

İğne yapraklı ağaçlarla, özellikle ladin ile ilişkilidir ve bu ağaçların bulunduğu ormanlarda, sonbaharda yetişir. Avrupa'da yaygın bir türdür. Cinsin pek çok üyesi Türkiye'nin ormanlık bölgelerinde de bulunur; meyve cisimleri özellikle yağışlı dönemlerin ardından ortaya çıkar.

Bu cinsin bütün türleri ağaçların kökleriyle ektomikoriza adı verilen ortak yaşam ilişkisi kurar; mantar ağaca su ve mineral sağlarken ağaçtan şeker alır. Bu nedenle meyve cisimleri belirli ağaç türlerinin, özellikle meşe, kayın, huş, çam ve ladin gibi ağaçların yakınında yerden çıkar. Meyve verme dönemi çoğunlukla yaz sonu ile sonbahardır. Türlerin ayırt edilmesinde spor tozu rengi, tadı (yumuşak ya da acı), kokusu, şapka derisinin soyulabilirliği ve demir sülfat gibi kimyasallarla verdiği renk tepkileri büyük önem taşır.

Etinin tadı acıdır ve yenmez; çiğ ya da yeterince pişirilmeden tüketildiğinde mide-bağırsak rahatsızlıklarına yol açabilir. Mantar toplarken yalnızca kesin olarak tanınan türler tüketilmeli, şüpheli durumlarda uzman görüşüne başvurulmalıdır.