Russula purpurata

Russula purpurata, Russulaceae familyasına bağlı bir şapkalı mantar türüdür. Tür adı, şapkasının mor-kırmızı tonlarına gönderme yapar. Cinsin diğer üyeleri gibi kırılgan lamelleri, beyazımsı sapı ve gevrek bir eti vardır.

Russula cinsinin üyeleri, kolay tanınan bir yapıya sahiptir: şapkalar genellikle düz ya da hafifçe çukur, renkleri kırmızı, mor, yeşil, sarı veya beyaz tonlarında son derece değişkendir. Lamelleri kırılgandır, parmakla sürtüldüğünde ufalanır; sap genellikle beyaz, silindirik ve tebeşir gibi kırılır. Etleri, hücre yapısındaki küresel hücreler nedeniyle lifli değil, gevrek bir dokuya sahiptir. Yaralandıklarında süt salgılamamaları, aynı familyadaki Lactarius türlerinden ayrılmalarını sağlar.

Ormanlarda ağaçların altında, toprak üzerinde tek tek ya da dağınık gruplar halinde yetişir. Meyve cisimleri kısa ömürlüdür ve sıklıkla salyangozlar, böcek larvaları ve küçük memeliler tarafından tüketilir. Cinsin pek çok üyesi Türkiye'nin ormanlık bölgelerinde de bulunur; meyve cisimleri özellikle yağışlı dönemlerin ardından ortaya çıkar.

Bu cinsin bütün türleri ağaçların kökleriyle ektomikoriza adı verilen ortak yaşam ilişkisi kurar; mantar ağaca su ve mineral sağlarken ağaçtan şeker alır. Bu nedenle meyve cisimleri belirli ağaç türlerinin, özellikle meşe, kayın, huş, çam ve ladin gibi ağaçların yakınında yerden çıkar. Meyve verme dönemi çoğunlukla yaz sonu ile sonbahardır. Türlerin ayırt edilmesinde spor tozu rengi, tadı (yumuşak ya da acı), kokusu, şapka derisinin soyulabilirliği ve demir sülfat gibi kimyasallarla verdiği renk tepkileri büyük önem taşır.

Benzer renkli pek çok Russula türü bulunduğundan güvenilir teşhis için mikroskobik inceleme gerekebilir; kesin teşhis yapılmadan tüketilmemelidir. Mantar toplarken yalnızca kesin olarak tanınan türler tüketilmeli, şüpheli durumlarda uzman görüşüne başvurulmalıdır.