Russula emetica

Russula emetica, Russulaceae ailesine ait, parlak kırmızı şapkasıyla dikkat çeken tanınmış bir mantar türüdür. Bilimsel adı "kusturucu" anlamına gelir ve çiğ yendiğinde kusmaya yol açmasından kaynaklanır.

Şapkası 3–10 cm çapında, canlı kırmızı renkli ve nemliyken yapışkan, parlaktır; şapka derisi kolayca soyulur ve altındaki et pembemsidir. Lameller ve sap saf beyazdır. Tadı çok acı ve yakıcıdır. Özellikle çam ormanlarında, nemli ve yosunlu topraklarda, çoğu zaman turbalık alanlarda yetişir. Kuzey Yarımküre'nin ılıman bölgelerinde yaygındır. Tadı çok acı ve yakıcı olduğundan çiğ ya da az pişmiş tüketildiğinde kusma ve ishal gibi mide-bağırsak zehirlenmesine yol açar.

Russula cinsinin üyeleri gevrek dokulu etleriyle tanınır: sap tebeşir gibi kırılır, lifli değildir. Bunun nedeni etin içindeki küre biçimli hücrelerdir (sferosistler). Halka, volva ve süt salgısı bulunmaz; bu özellikler onları yakın akrabası Lactarius cinsinden ayırır. Cins dünya genelinde yüzlerce türle temsil edilir ve türlerin ayrımında şapka rengi, tat (yumuşak veya acı), spor izi rengi ve kimyasal renk tepkileri kullanılır.

Russula türleri ağaçların kökleriyle ektomikoriza adı verilen ortak yaşam ilişkisi kurar: mantar ağaca su ve mineral sağlar, karşılığında ağaçtan şeker alır. Bu nedenle ormanların sağlığı için önemli canlılardır. Meyve gövdeleri genellikle yaz sonu ve sonbaharda, yağışlı dönemlerden sonra toprakta ortaya çıkar ve birçok böcek, sümüklüböcek ve küçük memeli için besin kaynağı olur. Ilıman Kuzey Yarımküre'de geniş yayılış gösteren bu cinsin pek çok türü Türkiye ormanlarında da bulunur.

Russula türleri arasında yenen ve yenmeyen türler bulunur; genel kural olarak acı veya yakıcı tatlı türler mide ve bağırsak rahatsızlıklarına yol açabilir. Mantarlar yalnızca uzman tarafından kesin olarak tanımlandıktan sonra tüketilmelidir; zehirli Amanita türleriyle karıştırılma riski her zaman göz önünde bulundurulmalıdır.