Russula delica

Russula delica, Russulaceae familyasına ait Russula cinsinin iri ve beyaz renkli bir türüdür. Avrupa'da ve Akdeniz havzasında hem yapraklı hem iğne yapraklı ormanlarda görülen yaygın bir mantardır.

Şapkası beyaz ya da kirli beyazdır, olgunlukta derin bir huni biçimini alır ve çoğu zaman toprak altında gelişmeye başladığından yüzeyinde toprak ve yaprak kalıntıları taşır. Lamelleri beyaz ile soluk krem arasındadır, sapı kısa ve kalındır. Eti beyaz ve serttir; tadı yumuşak ya da hafif acıdır. Yenen bir mantar olarak bilinse de lezzeti genellikle vasat kabul edilir. Görünüşü sütlü mantarlara (Lactarius) benzer, ancak kesildiğinde süt salgılamaz.

Russula cinsinin üyeleri genellikle etli ve kırılgan yapılıdır. Şapka çoğunlukla düz ya da ortası hafifçe çöküktür, lameller beyazdan krem ve sarıya değişen tonlardadır, sap ise halkasız ve volvasızdır. Etin lifli değil, tebeşir gibi kırılarak dağılması cinsin en belirgin özelliğidir; bunun nedeni dokuda bulunan küremsi hücre kümeleridir. Türlerin ayrımında şapka rengi, spor tozu rengi, etin tadı (tatlı ya da acı), koku ve demir sülfat gibi kimyasal ayıraçlarla verilen renk tepkileri kullanılır; bu nedenle pek çok tür ancak dikkatli inceleme ve çoğu zaman mikroskopla güvenilir biçimde tanınabilir.

Cinsin bütün üyeleri ağaçlarla mikoriza ortaklığı kurar: mantarın ipliksi hifleri ağaç köklerini sararak ağacın su ve mineral alımını artırır, karşılığında ağaçtan şeker alır. Bu nedenle orman ekosistemlerinin sağlığında önemli bir rol oynarlar. Meyve gövdeleri yaz sonu ve sonbaharda, yağışlı dönemlerin ardından toprak üzerinde ortaya çıkar ve pek çok böcek, salyangoz ve memeli için besin kaynağıdır.

Russula türlerinin arasında ölümcül zehirli olanlar bilinmese de acı tatlı türlerin çoğu mide ve bağırsak rahatsızlıklarına yol açabilir. Mantar toplarken türün kesin olarak tanınması gerekir; kırılgan etli beyaz ya da yeşilimsi bir mantarın ölümcül Amanita türleriyle karıştırılmaması için sap dibinde volva ve sap üzerinde halka bulunup bulunmadığına mutlaka bakılmalıdır. Emin olunmayan hiçbir mantar yenmemelidir.