Rhodocollybia maculata var. maculata

Rhodocollybia cinsi, Agaricales takımının Omphalotaceae familyasında yer alır ve eskiden geniş anlamıyla Collybia cinsine dahil edilen türleri kapsar. Bu mantarların sporları toplu hâlde soluk pembemsi ya da krem renkli görünür; şapkalar genellikle düz ve kaygandır, saplar kıkırdağımsı ve uzunlamasına çizgilidir. Türleri orman zeminindeki yaprak ve iğne döküntüsünü ayrıştırarak yaşayan çürükçül mantarlardır.

Omphalotaceae familyası, Gymnopus, Marasmiellus ve Omphalotus gibi cinsleri de içerir. Bu familyanın üyelerinin çoğu orman tabanındaki organik maddeyi ayrıştırarak toprağın oluşumuna ve besin maddelerinin yeniden kullanılmasına katkıda bulunur. Familyanın bazı üyeleri ise ölü odun üzerinde gelişir ya da ağaçlarla zayıf bağlantılar kurar.

Rhodocollybia maculata var. maculata, lekeli para mantarı olarak bilinen türün tipik varyetesidir. Şapka genellikle 4–10 cm çapında, önce dışbükey, sonra yayvan, etli ve sıkıdır. Başlangıçta beyaz ya da krem renklidir; yaşlandıkça yüzeyinde paslı kırmızımsı kahverengi lekeler ortaya çıkar ve tür adı (maculata, lekeli) buradan gelir. Lameller çok sık, beyazımsıdır ve onlar da zamanla pas renkli lekelenir. Sap uzun, sert, lifli ve beyazımsıdır, aşağıya doğru kökümsü bir uzantıyla toprağa gömülebilir. Eti beyaz ve belirgin acı tadlıdır.

Bu mantar, özellikle iğne yapraklı ormanlarda, çam ve ladin altında, ayrıca kayın ve huş bulunan asidik topraklı ormanlarda, iğne ve yaprak döküntüsü ile çürüyen odun parçaları üzerinde gruplar hâlinde yetişir. Yaz ve sonbaharda görülür. Kuzey Yarımküre'nin ılıman bölgelerinde yaygındır.

Acı tadı ve sert dokusu nedeniyle yenmeye uygun değildir; bazı kişilerde mide rahatsızlığına yol açtığı da bildirilmiştir.