Rhizopogon luteolus

Rhizopogon cinsi, Boletales takımının Rhizopogonaceae familyasına ait, yer altında ya da toprak yüzeyine yakın gelişen yumru biçimli mantarları kapsar. Görünüşleri nedeniyle yalancı trüf olarak da anılırlar; ancak gerçek trüflerden farklı olarak Basidiomycota şubesindedirler ve kuzu mantarı ile ladin mantarlarına (Suillus) yakın akrabadırlar. Meyve gövdesinin içi (gleba) küçük boşluklardan oluşan süngerimsi bir dokudur ve olgunlaştıkça koyulaşır.

Rhizopogon luteolus, cinsin Avrupa'da en iyi bilinen türlerinden biridir. Meyve gövdesi düzensiz yumru ya da patates biçiminde, genellikle 1,5–5 cm çapındadır. Dış kabuğu (peridyum) başlangıçta soluk sarımsı ya da okr renktedir, yaşlandıkça kahverengileşir ve yüzeyi, toprağa tutunan koyu kahverengi misel kordonlarıyla kaplıdır. İç kısım önce beyazımsı, sonra zeytin yeşilimsi ile kahverengi tonlara döner. Olgun örnekler belirgin, hoş olmayan bir koku yayabilir.

Tür, çam ormanlarında, özellikle kumlu ve asidik topraklarda yetişir; yarı gömülü olarak toprak yüzeyinde bulunur ve yaz sonundan sonbahara kadar görülür. Avrupa'nın yanı sıra çam ağaçlandırmalarıyla birlikte dünyanın birçok bölgesine taşınmıştır.

Cinsin üyeleri başta çamlar olmak üzere iğne yapraklı ağaçlarla ektomikorizal ortaklık kurar ve bu ağaçların fidanlarının tutunmasında büyük önem taşır; bu nedenle ağaçlandırma çalışmalarında fidanlara aşılanırlar. Sporlarını kendileri saçamadıkları için kokularıyla kemirgenleri ve diğer küçük memelileri çeker; bu hayvanlar mantarı yiyerek sporları dışkılarıyla yayar. Dünyada yüzü aşkın türü bilinir.

Rhizopogon luteolus genellikle yenmeye değer bir tür olarak görülmez. Toprak altındaki trüflerle karıştırılabilse de onlardan hem akrabalık hem de iç yapı bakımından ayrılır.