Rapistrum rugosum

Rapistrum rugosum, Brassicaceae (turpgiller) familyasından tek yıllık otsu bir bitkidir. Hardallara benzeyen sarı çiçekleri ve kendine özgü iki parçalı meyvesiyle tanınır. Tarım alanlarında yaygın bir yabani ottur.

Bitki genellikle 20–100 cm boylanır, gövdesi dik, dallı ve alt kısımlarda kaba tüylüdür. Alt yaprakları lirmsi parçalı ve dişli kenarlı, üst yaprakları daha küçük ve basittir. Çiçekleri soluk ya da parlak sarı renkte, dört taç yapraklıdır ve uzun salkımlar oluşturur. En ayırt edici özelliği meyvesidir: kısa bir sap üzerinde, iki bölmeden oluşan meyvenin alt kısmı ince, üst kısmı ise yuvarlak, kırışık ve sertçe yüzeylidir; ucunda kısa bir gaga bulunur. Tür adı da bu kırışık meyveye işaret eder.

Bu bitki tahıl tarlalarında, nadas alanlarında, yol kenarlarında ve bozulmuş arazilerde yetişir; özellikle killi ve verimli topraklarda yaygındır. Çiçeklenme ilkbahar ve yaz aylarında gerçekleşir. Çiçekleri arılar ve diğer böcekler tarafından ziyaret edilir. Bol tohum üretmesi sayesinde tarla kenarlarında kalabalık topluluklar oluşturabilir.

Türün doğal yayılış alanı Akdeniz havzası ve Batı Asya'dır; insan etkisiyle Avustralya ve Amerika gibi birçok bölgeye yayılmış ve bazı yerlerde önemli bir yabani ot hâline gelmiştir. Hardalgillerin diğer üyeleri gibi glukozinolat içerir ve tohumları tahıl ürününe karıştığında kaliteyi düşürebilir.

Brassicaceae familyasının üyeleri, birçok kelebek türünün tırtılları için de önemli besin bitkileridir; özellikle beyaz kelebekler (Pieridae) yumurtalarını bu bitkilere bırakır. Familyaya özgü glukozinolatlar bu böcekler tarafından tolere edilir ve hatta konukçu bitkiyi bulmada işaret olarak kullanılır. Bu nedenle turpgiller, böceklerle bitkiler arasındaki ilişkilerin incelenmesinde sık başvurulan bir gruptur.