Rallus aquaticus

Rallus aquaticus, sutavuğugiller (Rallidae) familyasına ait, sazlıklarda yaşayan gizlenmeyi seven bir kuştur. Türkçede su kılavuzu olarak bilinir. Sutavukları, yanlardan basık gövdeleri sayesinde sık bitki örtüsü arasında rahatça hareket edebilen, uçmaktan çok yürümeyi ve koşmayı tercih eden kuşlardır.

Su kılavuzu, ince ve hafif aşağı kıvrık, kırmızımsı uzun gagasıyla akrabalarından kolayca ayrılır. Sırtı zeytin kahverengi ve koyu çizgilidir; yüzü, boynu ve göğsü kurşuni gridir. Yanları siyah-beyaz enine çizgilerle süslüdür; kuyruğunun altı beyazdır. Gövdesi kısa kuyruklu ve ince yapılıdır; bacakları uzun parmaklıdır. Bir ardıçkuşundan biraz büyük, orta boyutlu bir kuştur.

Bu tür sazlık, kamışlık ve sık bitki örtüsüyle kaplı bataklıklarda yaşar. Çok gizli yaşadığı için genellikle görülmekten çok sesiyle tanınır; domuz ciyaklamasını andıran çığlıkları ve inlemeye benzer sesleri karakteristiktir. Besinini su böcekleri, solucanlar, salyangozlar, kabuklular ve küçük balıklar gibi hayvansal kaynaklar ile tohumlar ve bitki parçaları oluşturur. Yuvasını sık bitki örtüsü içinde, su seviyesinin hemen üstünde yapar ve yılda birden fazla kez kuluçkaya yatabilir.

Su kılavuzu Avrupa, Kuzey Afrika ve Asya'nın batı kesimlerinde geniş bir alanda yayılış gösterir. Kuzey popülasyonları kışın güneye göç eder. Türkiye'de uygun sulak alanlarda yerli olarak bulunur ve kışın göçmen bireylerle sayısı artar. Sulak alanların kurutulması türün yaşam alanlarını daraltan başlıca tehdittir; ancak küresel ölçekte nüfusu geniş kabul edilir.

Sutavuğugiller familyası dünya genelinde yüz otuzu aşkın türle temsil edilir ve Antarktika dışındaki tüm kıtalarda yayılış gösterir. Bu kuşlar zayıf uçucu gibi görünseler de birçok türü her yıl uzun göçler yapar; göçlerini genellikle geceleri gerçekleştirirler. Sulak alanların sağlığının göstergesi olarak da önem taşırlar.