Pteroclidae

Bağırtlakgiller (Pteroclidae), bağırtlak benzerleri takımının (Pterocliformes) tek ailesidir ve iki cinste toplanan yaklaşık 16 türden oluşur. Görünüşleri güvercinleri ve keklikleri andırır: küçük başlı, kısa bacaklı, tıknaz gövdeli ve uzun, sivri kanatlı kuşlardır. Bacakları ve bazı türlerde parmakları tüylerle örtülüdür. Tüyleri kum, toprak ve kaya tonlarında, benekli ve çizgili desenlidir; bu sayede açık arazide çok iyi gizlenirler. Erkekler genellikle dişilerden daha renkli ve belirgin desenlidir.

Bağırtlaklar Afrika, Orta Doğu, Güney Avrupa ve Orta Asya'nın kurak ve yarı kurak bölgelerinde, çöllerde, steplerde ve seyrek bitkili düzlüklerde yaşar. Beslenmeleri neredeyse tamamen tohumlara dayanır. Bu nedenle düzenli olarak suya ihtiyaç duyarlar ve sabah ya da akşam saatlerinde sürüler hâlinde, bazen onlarca kilometre uçarak su kaynaklarına giderler; uçuş sırasında çıkardıkları yüksek sesli çağrılar ailenin Türkçe adına da kaynaklık eder.

Ailenin en dikkat çekici özelliği, erkeklerin karın tüylerinin suyu sünger gibi emebilecek özel bir yapıya sahip olmasıdır. Erkek su kaynağında karın tüylerini ıslatır ve kilometrelerce uzaktaki yuvaya su taşır; yavrular bu suyu tüylerden emerek içer. Yuvaları yerde basit bir çukurdur ve yavrular yumurtadan çıktıktan kısa süre sonra yürüyebilir.

Türkiye'de bu ailenin Pterocles cinsine ait temsilcileri bulunur; bunlar arasında İç ve Güneydoğu Anadolu'nun bozkırlarıyla ilişkilendirilen bağırtlak türleri yer alır. Bozkır habitatlarının tarıma açılması, bu kuşların yaşam alanlarını daraltan başlıca tehditlerden biridir.