Psathyrella umbonata

Psathyrella umbonata, Psathyrellaceae familyasına ait bir şapkalı mantar türüdür. Tür adı, şapkanın ortasında bulunan belirgin tümseğe (umbo) gönderme yapar. Kahverengi tonlu ve kurudukça açılan şapkası, ince ve kırılgan sapı ile cinsin genel görünümünü taşır. Toprak ve bitki artıkları üzerinde yetiştiği bilinir; az bilinen türler arasında yer alır.

Psathyrella cinsi, Agaricales takımının Psathyrellaceae familyasında yer alan ve dünya genelinde birkaç yüz türü kapsayan büyük bir mantar cinsidir. Bu cinsin üyeleri genellikle küçük ile orta boy, ince etli ve kırılgan şapkalı mantarlardır; sapları ince, içi boş ve kolayca kırılır. Şapka rengi çoğunlukla nem durumuna göre değişir: ıslakken koyu kahverengi tonlarda olan şapka, kurudukça belirgin biçimde açılarak krem ya da bej renk alır.

Lamelleri başlangıçta açık renklidir, sporlar olgunlaştıkça gri-kahverengiden koyu mor-kahverengiye ya da siyahımsı tonlara döner; spor baskısı koyu kahverengi ile siyahımsı arasındadır. Pek çok türde genç örneklerin şapka kenarında beyaz, ince peçe kalıntıları görülür. Türlerin birbirinden ayrılması çoğu zaman spor boyutu ve sistidlerin biçimi gibi mikroskobik özelliklerin incelenmesini gerektirir; bu nedenle arazide yalnızca dış görünüşe bakarak kesin teşhis koymak zordur.

Psathyrella türleri saprotrof mantarlardır; ölü organik maddeyi ayrıştırarak beslenir ve orman ile açık alanlardaki besin döngüsünde önemli rol oynarlar. Meyve gövdeleri çoğunlukla nemli dönemlerde, özellikle yaz sonu ve sonbaharda ortaya çıkar ve genellikle kısa ömürlüdür. Bu cinsin türleri ince etli ve küçük oldukları için yemeklik açıdan değersiz kabul edilir, birçoğunun yenilebilirliği ise bilinmemektedir. Görünüşte benzeyen küçük kahverengi mantarlar arasında zehirli türler de bulunduğundan, kesin teşhis edilmemiş örneklerin toplanıp yenmesi önerilmez.