Psacasta exanthematica (Scopoli, 1763)

Psacasta exanthematica, yarımkanatlılar (Hemiptera) takımının kalkanlı böcekler familyasına (Scutelleridae) ait bir böcek türüdür ve Psacasta cinsinde yer alır. Tür ilk kez Scopoli tarafından 1763 yılında tanımlanmıştır. Cinsin diğer üyeleri gibi kurak ve açık yaşam alanlarında, yere yakın bitkiler üzerinde ya da toprak yüzeyinde yaşar.

Cinsin Avrupa'da en iyi bilinen türlerinden biridir. Erginleri yaklaşık 1 cm boyunda, koyu kahverengi zemin üzerinde açık renkli küçük beneklerle süslüdür. Özellikle engerek otu (Echium) gibi hodangiller üzerinde, kuru ve güneşli yamaçlarda bulunur.

Scutelleridae familyasının üyeleri, kalkanlı böcekler olarak da anılır. Bu böceklerin en belirgin özelliği, göğsün arka bölümünden çıkan skutellum adlı sert plakanın son derece büyümüş olması ve karın bölgesinin neredeyse tamamını, hatta ön kanatları örtmesidir. Bu nedenle ilk bakışta bir böcekten çok küçük, yuvarlak bir kınkanatlıyı andırırlar. Familya dünyada birkaç yüz türle temsil edilir ve tropik bölgelerde metalik parlak renkli türler yaygındır; Akdeniz ve Orta Asya çevresindeki türler ise çoğunlukla kahverengi, gri ve benekli desenleriyle topraktaki örtüye uyum sağlar.

Bütün yarımkanatlılar (Hemiptera) gibi bu böceklerin ağız parçaları delici-emici bir hortuma dönüşmüştür. Ergin ve nimfler bu hortumla bitki dokusunu delerek özsuyu ya da olgunlaşmamış tohumların içeriğini emerler. Gelişim tam olmayan başkalaşımla gerçekleşir: yumurtadan çıkan nimfler erginlere benzer, ancak kanatsızdır ve beş nimf evresi geçirdikten sonra ergin olurlar. Göğüs bölgesindeki bezlerinden salgıladıkları keskin kokulu sıvı, kuşlara ve diğer avcılara karşı etkili bir savunma sağlar; bu yüzden halk arasında genel olarak pis kokulu böcekler arasında sayılırlar.

Cinsin yayılış merkezi Akdeniz havzası, Güneybatı Asya ve Orta Asya'nın kurak bölgeleridir; bazı türler Orta Avrupa'ya kadar ulaşır. Anadolu, iklim ve bitki örtüsü çeşitliliği sayesinde bu cins için önemli bir bölgedir ve birçok Psacasta türü Türkiye'nin kalkanlı böcek listelerinde yer alır. Türler arasındaki ayrımlar çoğunlukla gövde deseni, noktalanma yapısı ve erkek eşey organlarının ayrıntılarına dayandığından, kesin tanı için örneklerin uzmanlarca incelenmesi gerekir.