Prunella laciniata

Prunella laciniata, ballıbabagiller (Lamiaceae) familyasının Prunella cinsine ait çok yıllık, alçak boylu otsu bir bitkidir. Yakın akrabası Prunella vulgaris ile benzer görünümdedir; ancak çiçek rengi ve yaprak biçimiyle ondan kolayca ayrılır. Tür adı “laciniata”, yapraklarının derin parçalı olmasına işaret eder.

Bitki genellikle 10–30 cm boyundadır; gövdesi yükselici, dört köşeli ve yoğun tüylüdür. Alt yaprakları çoğunlukla bütün kenarlı, üst yaprakları ise belirgin şekilde derin parçalı ya da tüysü yarılmıştır. Çiçekler, gövde ucunda geniş ve tüylü çiçek altı yapraklarla çevrili, sık ve köşeli bir başakta toplanır. İki dudaklı, kask biçimli üst dudağa sahip çiçekleri tipik olarak krem-beyaz ya da soluk sarımsı renktedir; nadiren pembemsi bireylere de rastlanır.

Bu tür kuru ve kireçli toprakları tercih eder: kuru çayırlar, taşlık yamaçlar, açık meşelik ve çalılık kenarları ile bozkır alanları başlıca yaşam alanlarıdır. Yazın çiçeklenir ve çiçekleri arılar başta olmak üzere çeşitli böcekler tarafından tozlanır. Prunella vulgaris ile aynı alanlarda bulunduğunda aralarında melezler oluşabilir.

Türün yayılışı orta ve güney Avrupa'dan Akdeniz havzası boyunca Anadolu ve Kafkasya'ya kadar uzanır. Türkiye'de özellikle kuzey ve batı bölgelerde kuru çayır habitatlarında bulunur. Bazı Avrupa ülkelerinde kuru çayır habitatlarının azalması nedeniyle yerel olarak seyrekleşmiş olsa da genel yayılışı geniştir.