Prionus

Prionus, teke böcekleri olarak bilinen Cerambycidae ailesinin Prioninae alt ailesine bağlı bir kın kanatlı cinsidir. Cinsin üyeleri, ailenin en iri ve en gösterişli böcekleri arasında yer alır. Kuzey Yarımküre’de, özellikle Avrupa, Asya ve Kuzey Amerika’da yayılış gösteren birkaç düzine türü bulunur.

Prionus türleri büyük, geniş ve yassıca yapılı böceklerdir; bazı türlerin boyu 2–5 cm’ye ulaşır. Renkleri genellikle koyu kahverengi, kızılımsı kahverengi ya da siyahımsıdır. Göğüs bölümünün (pronotum) yanlarında sivri dikenler bulunur. Antenleri testere dişi biçiminde olup özellikle erkeklerde belirgindir; cinsin adı da testere anlamına gelen bir Yunanca kökten gelir. Güçlü çeneleri vardır ve rahatsız edildiklerinde ısırabilir ya da gıcırtılı bir ses çıkarabilirler.

Erginler çoğunlukla yaz aylarında, akşam ve gece saatlerinde etkindir ve ışığa gelebilirler. Erginlerin ömrü kısadır ve çok az beslenirler. Asıl uzun süren evre larva evresidir: dişiler yumurtalarını toprağa ya da ağaçların kök boğazına bırakır, larvalar ise ağaçların ve çalıların köklerinde, çürümekte olan odunda beslenerek birkaç yıl boyunca gelişir. Larvalar iri, krem renkli ve bacakları körelmiş tırtıl benzeri canlılardır.

Avrupa ve Türkiye’nin de içinde bulunduğu bölgede en bilinen türü Prionus coriarius’tur; bu tür yaşlı yaprak döken ve iğne yapraklı ormanlarda yaşar. Bazı Kuzey Amerika türlerinin larvaları meyve ağaçlarının ve asmaların köklerine zarar verebilir. Orman ekosistemlerinde ise ölü odunun ayrışmasına katkı sağlarlar.