Cerambyx scopolii

Cerambyx scopolii Fuessly 1775 Cerambycidae familyasına ait orta büyüklükte bir teke böceği türüdür. Akdeniz teke böceği veya küçük meşe teke böceği olarak da bilinen bu tür cinsinin diğer üyelerine kıyasla daha küçük boyutlu olması ve tamamen mat siyah vücut rengiyle ayrılır. Orman ekosistemlerinde geniş yapraklı ağaçların odun dokularında gelişen ksilofaj bir canlıdır.

Görünüm ve Yapı

Ergin bireylerin vücut boyu genellikle 17 ile 28 milimetre arasında değişiklik gösterir. Vücut yapısı uzamış ve silindiriktir.

Vücudun tamamı mat siyah renktedir ve üzeri ince gri veya gümüşi tüylerle kaplıdır. Cinsteki diğer türlerin aksine kın kanatların uç kısımlarında kızılımsı veya kahverengimsi renk geçişi bulunmaz. Erkek bireylerin antenleri vücut boyunu belirgin şekilde aşarken dişi bireylerin antenleri vücut boyuyla hemen hemen aynı uzunluktadır. Göğüs zırhının üzeri enine kırışıklı ve engebeli bir dokuya sahiptir.

Yaşam Döngüsü ve Davranış

Türün yaşam döngüsü çevre koşullarına ve ahşabın besin değerine bağlı olarak 1 ile 2 yıl arasında tamamlanır.

Ergin bireyler mayıs ve temmuz ayları arasında aktiftir. Cerambyx cinsinin gececil türlerinin aksine Cerambyx scopolii gündüzleri aktiftir. Güneşli günlerde çiçeklerin üzerine konarak polen ve nektarla ya da ağaç gövdelerinden sızan öz sularla beslenirken sıkça görülürler. Dişiler yumurtalarını zayıflamış veya yeni devrilmiş geniş yapraklı ağaçların kabuk çatlaklarına bırakır. Larvalar önce kabuk altında daha sonra diri odun dokusunda galeriler açarak gelişir.

Ekolojik İlişkiler ve Konukçular

Cerambyx scopolii poliidrofag bir tür olup çok sayıda geniş yapraklı ağaç türünde gelişim gösterebilir.

Başlıca konukçıları meşe (Quercus) kayın (Fagus) gürgen (Carpinus) kestane (Castanea) akçaağaç (Acer) ve meyve ağaçlarıdır (Prunus Malus). Sağlıklı ve güçlü ağaçlardan ziyade genellikle yaşlı strese girmiş kurumakta olan veya kesilmiş ağaçları tercih ederler. Bu sayede ormanlarda ölü odunların ayrışma sürecini başlatarak besin döngüsüne katkı sağlarlar.

Dağılımı ve Habitat

Avrupa'nın büyük bölümü Kafkasya Ön Asya Kuzey Afrika ve Türkiye genelinde yaygın dağım gösterir.

Geniş yapraklı ormanlar orman kenarları parklar meyve bahçeleri ve meşelikler türün ana yaşama ortamlarıdır.

Halkın Merak Ettikleri

Bu böcek insanı ısırır mı veya zehiri var mıdır. Zehri yoktur. Ancak güçlü çeneleri bulunduğu için el ile sıkıştırıldığında savunma amaçlı ısırabilir.

Evdeki ahşap mobilyalara zarar verir mi. Hayır. Yalnızca nemli taze kesilmiş veya doğadaki canlı/yarı canlı ağaç odunlarında gelişebilir. Evlerdeki kuru ve işlenmiş ahşaplara zarar vermez.

Diğer Cerambyx türlerinden nasıl ayırt edilir. Cinsin büyük türlerine göre oldukça küçüktür ve kın kanatlarının ucu tamamen mat siyahtır kızıllık barındırmaz.

Araştırma ve Derleme: Ahmet Taşçı - Yaban Hayatı Bilimcisi

Kaynaklar

Fuessly J C 1775 Verzeichnis der ihm bekannten Schweizerischen Insecten Zurich und Winterthur Bense U 1995 Longhorn Beetles Illustrated Key to the Cerambycidae of Europe Margraf Verlag Weikersheim Danilevsky M L 2014 Longicorn Beetles Coleoptera Cerambycoidea of Russia and Adjacent Countries Part 1 JSC Tsentr Nauchnykh Izdanii KMK Moscow Özdikmen H 2007 The Longicorn Beetles of Turkey Coleoptera Cerambycidae Part I Black Sea Region Munis Entomology and Zoology 2 179-422