Podiceps grisegena

Podiceps grisegena, batağangiller (Podicipedidae) familyasından orta büyüklükte bir su kuşudur. Türkçede kızılboyunlu batağan olarak bilinir. Batağanlar, ayak parmaklarındaki loplu yüzme zarları, vücudun çok gerisine yerleşmiş bacakları ve neredeyse kuyruksuz görünen gövdeleriyle suya son derece uyum sağlamış, mükemmel dalıcı kuşlardır.

Üreme döneminde boynu ve göğsü belirgin kızıl kahverengi, yanakları ise soluk gri-beyaz renktedir; başın üstü koyudur. Gaganın tabanındaki sarı renk türün iyi bir tanı özelliğidir. Kış tüylerinde ise çok daha sade, gri-kahverengi ve beyaz tonlara bürünür; bu dönemde bükükgagalı ve kara boyunlu batağanlarla karıştırılabilir, ancak daha iri yapısı ve kalın gagası ile ayırt edilir. Bükükgagalı batağandan biraz küçüktür.

Bu tür, kıyıları zengin bitki örtüsüyle kaplı sığ göllerde, göletlerde ve bataklıklarda ürer. Yuvasını su üzerinde yüzen bitki parçalarından oluşturur. Besinini dalarak yakaladığı su böcekleri, kabuklular, küçük balıklar ve diğer omurgasızlar oluşturur. Batağanlara özgü bir davranış olarak kendi tüylerini de yutarlar; bunun sindirime yardımcı olduğu düşünülür. Yavrular ilk günlerinde ebeveynlerinin sırtında taşınır. Üreme döneminde çiftlerin gösterişli kur davranışları ve yüksek sesli çığlıkları dikkat çeker.

Kızılboyunlu batağan, Doğu Avrupa'dan Asya'ya ve Kuzey Amerika'ya kadar uzanan geniş bir alanda ürer; kışı genellikle kıyı sularında geçirir. Türkiye'de başlıca kış ziyaretçisi olarak, Karadeniz ve Marmara kıyılarında ve bazı iç sularda görülür; az sayıda çiftin bazı göllerde ürediği de bilinmektedir.

Batağangiller familyası dünya genelinde yirmiyi biraz aşan türle temsil edilir. Bu kuşlar karada çok beceriksizdir, ancak suda son derece usta yüzücü ve dalıcıdır; tehlike anında uçmak yerine çoğunlukla dalarak kaçarlar.