Pluteus ephebeus

Pluteus ephebeus, Pluteaceae familyasına ait, orta boylu bir mantardır. Şapkası gri ile gri kahverengi arasında, yüzeyi ince keçemsi ya da pulcuklu olup ortası çoğu zaman daha koyudur; genç örneklerde dışbükey olan şapka zamanla düzleşir. Lamelleri serbest, sık, başlangıçta beyazımsı, olgunlukta pembedir. Sapı beyazımsı ile grimsi arasında ve ince liflidir.

Tür geniş yapraklı ağaçların çürümekte olan odunu, talaş, ağaç kabuğu kırıntıları ve odunca zengin toprak üzerinde, yaz ve sonbaharda tek tek ya da küçük gruplar hâlinde görülür. Park ve bahçelerden de bildirilmiştir. Avrupa'nın ılıman bölgelerinde yayılış gösterir, ancak yaygın değildir. Görünüşü Pluteus cervinus ile karıştırılabilir; daha gri ve keçemsi şapkası ile ondan ayrılır.

Pluteus cinsinin üyeleri, serbest (sapa değmeyen) lamelleri ve olgunlukta pembe ile somon rengi arasında değişen spor izleri ile tanınır. Genç lameller beyazımsıdır, sporlar olgunlaştıkça pembeleşir. Sapta halka ya da kese (volva) bulunmaz; bu özellik onları benzer görünümlü Volvariella ve Volvopluteus türlerinden ayırır. Mikroskopta lamel kenarı ve yüzündeki, çoğu türde boynuzumsu çıkıntılar taşıyan iri sistidler tür ayrımında önemlidir.

Cinsin büyük çoğunluğu çürümekte olan odun, kütük, talaş ya da gömülü dal parçaları üzerinde yaşayan saprofitlerdir ve ormanlardaki ölü odunun ayrışmasına katkıda bulunur. Dünyada birkaç yüz türü tanımlanmıştır; pek çoğu birbirine çok benzediğinden kesin tanı çoğu zaman mikroskobik inceleme ve moleküler çalışmalar gerektirir. Türlerin çoğunun yenebilirliği bilinmez ya da etsiz oldukları için mutfakta önem taşımaz; birkaç türde psilosibin gibi psikoaktif maddeler bulunduğu bildirilmiştir. Bu nedenle doğadan toplanan Pluteus örnekleri besin olarak kullanılmamalıdır.