Pheidole

Pheidole, karıncalar familyası Formicidae içinde Myrmicinae alt familyasına ait bir cinstir. Binden fazla tanımlanmış türüyle dünyanın en kalabalık karınca cinslerinden biridir ve özellikle tropikal bölgelerde çok çeşitlilik gösterir. Cinsin üyeleri dünyanın hemen her sıcak ve ılıman bölgesinde bulunur.

Cinsin en dikkat çekici özelliği işçi kastının belirgin biçimde iki tipe ayrılmasıdır. Küçük işçiler yuvanın günlük işlerini, yiyecek aramayı ve yavru bakımını üstlenirken, büyük işçiler, yani askerler, orantısız derecede iri başları ve güçlü çeneleriyle öne çıkar. Bu askerler tohum kırma, büyük av parçalarını bölme ve yuvayı savunma gibi görevlerde kullanılır. Bu yapı nedeniyle cinsin türleri halk arasında iri başlı karıncalar olarak da anılır. Antenleri genellikle üç segmentli bir topuzla sona erer.

Pheidole türleri çoğunlukla toprak altında, taş altlarında veya çatlaklarda yuva kurar. Beslenmeleri çeşitlidir; birçok tür tohum toplar, diğerleri küçük böcekleri avlar ya da leş ve tatlı salgılarla beslenir. Tohum toplayan türler bitki tohumlarının taşınmasında ve dağılmasında rol oynar. Koloniler büyüklükleri türe göre değişen topluluklar oluşturur.

Bazı türler insan eliyle dünyaya yayılmış ve istilacı hale gelmiştir; bunların en bilineni Pheidole megacephala'dır ve yerel karınca faunasını olumsuz etkileyebilir. Akdeniz havzasında da cinsin yaygın türleri bulunur. Cins, sosyal böceklerde iş bölümü ve kast gelişimi üzerine yapılan araştırmalarda önemli bir model gruptur.