Phaeomarasmius erinaceus

Phaeomarasmius erinaceus, Agaricales takımının Tubariaceae familyasına ait, çok küçük ve pullu şapkalı bir mantar türüdür. Latince adı kirpi anlamına gelir ve şapka yüzeyini kaplayan dikensi pullara işaret eder. Küçük boyutu nedeniyle gözden kolayca kaçar, ancak yakından bakıldığında oldukça karakteristik bir görünümü vardır.

Şapkası genellikle yalnızca birkaç milimetre ile 1–1,5 cm arasında çapa ulaşır; dışbükeyden düzleşene doğru açılır. Yüzeyi pas kahverengisi ya da tarçın renginde, kalkık, sivri ve kuru pullarla kaplıdır; bu pullar mantara kirpi ya da minik bir fırça görünümü verir. Lameller seyrek ve kahverengimsidir. Sap kısa, çoğu zaman eğri ve şapka gibi pullu bir yüzeye sahiptir. Spor izi kahverengidir.

Odun üzerinde yaşayan saprotrof bir mantardır. Özellikle söğüt başta olmak üzere çeşitli yapraklı ağaçların ölü ince dalları ve kabukları üzerinde, tek tek ya da küçük gruplar hâlinde gelişir. Meyve gövdeleri nemli dönemlerde, çoğunlukla sonbahar ve kış aylarında görülür; kuraklıkta büzüşüp nemle yeniden canlanabildiği bildirilir. Dalların ayrışmasına katkıda bulunarak ölü odunun besin döngüsüne dönmesini sağlar.

Tür, Avrupa ve Kuzey Amerika başta olmak üzere kuzey yarımkürenin ılıman bölgelerinde kaydedilmiştir, ancak küçüklüğü nedeniyle çoğu yerde gerçekte olduğundan daha az kayıt altına alınmış olabilir. Yenebilir değildir; boyutu nedeniyle mutfakta bir değeri yoktur. Bilinen bir zehirlilik kaydı bulunmasa da, küçük kahverengi mantarların teşhisinin güç olduğu ve bu gruptan mantarların yenmemesi gerektiği unutulmamalıdır.

Şapkalı mantarların teşhisinde şapka yüzeyi, lamellerin rengi ve dizilişi, sapın yapısı ve spor izinin rengi birlikte değerlendirilmelidir. Mantar toplayanların, kesin olarak tanımadıkları hiçbir türü yememesi ve şüpheli durumlarda uzman görüşüne başvurması zehirlenmelerin önlenmesi için en güvenli yoldur.