Phaenops cyanea (Fabricius, 1775)

Phaenops cyanea, kın kanatlılar (Coleoptera) takımının pırıltılı böcekler familyasına (Buprestidae) ait, çam ağaçlarıyla bağlantılı bir türdür. Genellikle 7–12 mm boyundaki erginler yassı ve uzunca yapılıdır; üst yüzeyleri koyu mavi, yeşilimsi mavi ya da bazen bakırımsı metalik renktedir. Tür adı da mavi rengine gönderme yapar.

Buprestidae familyasının üyeleri, metalik renkleri nedeniyle halk arasında pırıltılı böcekler ya da mücevher böcekleri olarak anılır. Vücutları genellikle sert, uzunca ve iki ucu sivrilen mermi biçimindedir; kısa, testere dişli antenleri ve iri gözleri vardır. Yetişkinler sıcak ve güneşli günlerde çok hareketlidir, tehlike anında hızla uçar ya da kendini yere bırakır.

Familyanın biyolojisi oldukça benzerdir: dişiler yumurtalarını ağaç, çalı ya da otsu bitkilerin kabuk çatlaklarına veya gövdelerine bırakır. Bacaksız, beyazımsı larvalar, göğüs bölgesinin belirgin biçimde genişlemesi nedeniyle çivi ya da çekiç biçimini andırır ve kabuk altında, odunda, gövde ya da köklerde yassı galeriler açarak beslenir. Gelişme çoğunlukla bir ila birkaç yıl sürer ve pupa dönemi bitki dokusunun içinde geçirilir. Yetişkinler ise çiçeklerde, yapraklarda ya da konukçu bitkinin gövdesinde güneşlenirken görülür.

Türün larvaları başta sarıçam (Pinus sylvestris) olmak üzere çeşitli çam türlerinin kalın kabuğu altında gelişir. Kuraklık, yangın veya diğer etkenlerle zayıflamış ağaçları tercih eder ve kabuk altında geniş, düzensiz galeriler açar. Yoğun olduğu yıllarda ağaçların kurumasına katkıda bulunabildiği için Avrupa ormanlarında önemli bir orman zararlısı olarak bilinir. Avrupa'dan Asya'nın içlerine kadar geniş bir alanda yayılış gösterir.

Pırıltılı böcekler doğada ölü ve zayıflamış bitki dokularının ayrışmasına katkıda bulunur, birçok kuş ve parazitoit böcek için besin kaynağıdır. Bazı türleri ise ormancılık ve meyvecilikte zararlı olarak bilinir. Anadolu, Akdeniz ve İran-Turan bölgeleri arasında yer aldığı için bu familya bakımından oldukça zengindir ve pek çok türün dağılımı ülkemizi de kapsar.