Petronia petronia

Kaya serçesi (Petronia petronia), serçegiller familyası Passeridae'ye ait küçük bir ötücü kuştur. Ev serçesine benzer yapıda olmakla birlikte kayalık ve kurak yaşam alanlarına bağlılığı ve ayırt edici baş deseniyle ondan kolayca ayrılır.

Vücut uzunluğu yaklaşık 14–15 cm'dir. Tüyleri genel olarak gri-kahverengi tonlardadır ve ev serçesi dişisini andırır. Başında koyu kahverengi iki yan şerit ile ortada açık renkli bir tepe çizgisi ve belirgin açık bir kaş çizgisi bulunur. Boğazın alt kısmında küçük, sarı bir leke vardır; ancak bu leke genellikle yalnızca yakından görülebilir. Kuyruk uçlarında beyaz benekler bulunur ve uçuşta fark edilir. Gaga kalın ve konik yapıdadır.

Kurak, taşlık ve kayalık yamaçlarda, dağlarda, vadilerde, harabelerde, eski taş yapılarda ve köy çevrelerinde yaşar. Çoğunlukla yerde beslenir; tohumlarla, tahıllarla ve özellikle yavru döneminde böceklerle beslenir. Üreme dışındaki dönemlerde gruplar oluşturur. Yuvasını kaya yarıklarına, duvar oyuklarına ve bazen ağaç kovuklarına kurar. Sesleri, ev serçesininkinden farklı, burun sesine benzeyen cıvıltılardan oluşur.

Yayılışı Güney Avrupa ve Kuzey Afrika'dan Orta Doğu, Orta Asya ve Çin'e kadar uzanır. Türkiye'de uygun kayalık yaşam alanlarında geniş bir yayılış gösteren yerli bir türdür. Küresel nüfusu geniş olduğu için IUCN tarafından Asgari Endişe kategorisinde değerlendirilir.