Paxillus rubicundulus

Paxillus rubicundulus, Boletales takımının Paxillaceae familyasına bağlı bir lamelli mantardır. Görünüşte yakın akrabası Paxillus involutus'a çok benzer: şapkası birkaç santimetreden 10 cm kadar genişliğe ulaşabilir, sarımsı ile kızılımsı kahverengi tonlardadır ve kenarı içe kıvrıktır. Şapka yüzeyi çoğunlukla ince pullu ya da keçemsidir. Lamelleri sapa doğru iner ve dokunulduğunda kahverengileşir.

Paxillus cinsi, Boletales takımının Paxillaceae familyasına bağlıdır. Lamelli olmalarına karşın bu mantarlar, yapı ve kalıtım bakımından şapkalı lamelli mantarlardan çok borulu mantarlara (boletler) yakındır. Bu cinsin üyelerinin lamelleri sapa doğru iner, şapkadan kolayca ayrılabilir ve dokunulduğunda kahverengileşir. Ağaçlarla mikorizal ortaklık kurarak onların su ve mineral alımına yardımcı olurlar.

Önemli uyarı: Paxillus türleri zehirli kabul edilir. Özellikle tekrarlayan tüketimlerde bağışıklık sistemi kaynaklı alyuvar yıkımına (hemolitik anemi) yol açabildiği, ciddi ve ölümcül vakalara neden olduğu bilinmektedir. Pişirilmek zehirliliği ortadan kaldırmaz; bu nedenle cinsin hiçbir türü yenmemelidir. Zehirlenme belirtileri mide bulantısı, kusma, karın ağrısı ve ardından böbrek yetmezliğine kadar ilerleyebilen kan tablosu bozukluklarıdır; şüpheli bir tüketimde vakit kaybetmeden sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır. Kahverengi şapkalı, kıvrık kenarlı lamelli mantarlar toplanırken bu cins mutlaka göz önünde bulundurulmalıdır.

Bu türün en önemli ayırt edici özelliği konak tercihidir: neredeyse yalnızca kızılağaç (Alnus) türleriyle mikoriza kurar. Bu nedenle dere kenarları, sulak ormanlar ve bataklık kenarları gibi kızılağaçların bulunduğu nemli yerlerde, yaz ve sonbaharda görülür. Kızılağaç ormanlarının karakteristik mantarlarından biridir. Avrupa başta olmak üzere kuzey yarımkürenin ılıman bölgelerinde yayılış gösterir.