Paxillus leptopus

Paxillus leptopus, Boletales takımına bağlı Paxillaceae familyasından, Paxillus cinsinde yer alan bir şapkalı mantar türüdür. Bu cins, görünüşte lamelli mantarlara benzese de moleküler olarak boletlerle, yani gözenekli şapkalı mantarlarla yakın akrabadır. Paxillus leptopus, Avrupa'da tanımlanmış, cinsin iyi bilinen türü Paxillus involutus ile yakın ilişkili bir taksondur.

Bu cinsin üyeleri genellikle orta ile büyük boyda, etli mantarlardır. Şapka sarımsı kahverengi, zeytinimsi kahve veya pas rengi tonlardadır, ortası çökük olabilir ve kenarı belirgin biçimde içe kıvrıktır. Lameller sık dizilişlidir, sapa doğru iner ve şapka etinden kolayca ayrılır; dokunulduğunda veya ezildiğinde kahverengiye döner. Spor izi kahverengidir. leptopus adı ince saplı anlamına gelir ve türün nispeten ince sapına işaret eder.

Paxillus türleri mikorizal mantarlardır; yani ağaç kökleriyle karşılıklı yarar ilişkisi kurarak ağaca su ve mineral sağlarlar, karşılığında şeker alırlar. Bu cinsin üyeleri huş, kavak, söğüt ve kızılağaç gibi geniş yapraklı ağaçlarla ve bazı iğne yapraklılarla birlikte yaşar. Meyve cisimleri genellikle yaz sonu ve sonbaharda görülür.

Bu cins sağlık açısından özellikle önemlidir. Paxillus involutus zehirlidir; tekrar tekrar yenmesi, bağışıklık sistemine bağlı ve ölümcül olabilen bir kan hücresi yıkımına yol açabilir. Yakın akraba türler de aynı risk nedeniyle kesinlikle yenmemelidir. Kuzey yarımkürenin ılıman bölgelerinde yayılış gösterir.

Bu tür mantarların tanınmasında spor izinin rengi, lamellerin dizilişi, şapka yüzeyinin dokusu ve yetiştiği ortam birlikte değerlendirilmelidir. Arazide fotoğraf çekilirken şapkanın üst yüzeyi, alt yüzeyi, sapı ve üzerinde geliştiği zemin ya da ağaç ayrı ayrı belgelenirse kesin tanı koymak çok daha kolay olur.