Pangonius haustellatus (Fabricius, 1781)

Pangonius haustellatus, sinekler takımının (Diptera) at sinekleri familyasına (Tabanidae) ait, Pangonius cinsinde yer alan bir türdür. Tür ilk kez Fabricius, 1781 tarafından bilim dünyasına tanıtılmıştır. Yaygın olarak bilinen bir Türkçe adı bulunmayan bu tür, çoğunlukla bölgesel tür listelerinde ve uzman çalışmalarında yer alan, az bilinen bir at sineği türüdür.

Pangonius cinsi, at sineklerinin daha ilkel kabul edilen Pangoniinae alt familyasına aittir. Bu cinsin en dikkat çekici özelliği, bazı türlerde vücut uzunluğuna yaklaşan, hatta onu aşabilen çok uzun ve ince hortumudur. Erişkinler bu hortumla çiçeklerden nektar emer; birçok tür çiçeklerin önünde havada asılı kalarak beslenebilir. Dişiler ayrıca yumurta gelişimi için memelilerden kan alabilir.

Cinsin türleri özellikle Akdeniz havzasında ve çevresindeki sıcak, kurak bölgelerde çeşitlilik gösterir. Gövdeleri genellikle tüylü ve sağlam yapılıdır; renkleri koyu kahverengi, siyah ve sarımsı bantlar arasında değişir. Türlerin ayrımında hortum uzunluğu, karın halkalarındaki desen, tüy rengi ve kanat lekelenmesi gibi özellikler kullanılır. Tabanidae familyasının üyeleri olan at sinekleri, büyük ve çoğu zaman parlak renkli bileşik gözleri, sağlam gövdeleri ve güçlü uçuşlarıyla tanınır. Erişkin erkekler yalnızca nektar ve bitki özsuları ile beslenir. Dişilerin çoğu ise yumurtalarını geliştirebilmek için kana ihtiyaç duyar; bıçak benzeri ağız parçalarıyla deriyi keserek akan kanı emerler. Bu nedenle sıcak ve güneşli günlerde hayvanların ve insanların çevresinde rahatsız edici olabilirler.

Yumurtalar genellikle su kenarındaki bitkilerin ya da taşların üzerine kümeler halinde bırakılır. Larvalar nemli toprakta, çamurda, çürüyen organik maddede veya su kenarlarında yaşar ve çoğunlukla diğer küçük omurgasızları avlayan yırtıcılardır. Larva dönemi bir yıl ya da daha uzun sürebilir; ardından toprakta pupa evresi geçirilir ve erişkinler sıcak mevsimde ortaya çıkar.

At sineklerinin ısırığı acı verici olabilir ancak genellikle tehlikeli değildir. Kan emen türler bazı bölgelerde hayvanlarda hastalık etkenlerinin mekanik olarak taşınmasında rol oynayabilir. Öte yandan erişkinlerin çiçek ziyaretleri tozlaşmaya katkı sağlar, larvalar da sulak ve nemli yaşam alanlarının besin ağlarında önemli bir yer tutar.