Panaeolus semiovatus

Panaeolus semiovatus, Agaricales takımına ait Panaeolus cinsinin en iri türlerinden biridir. Eskiden Anellaria semiovata ve Panaeolus separatus adlarıyla da anılmıştır. Cins, siyah spor izi, benekli lamelleri ve gübre ile çayır ortamlarındaki yaşamıyla tanınan bir gruptur.

Şapkası birkaç santimetre çapında olup tür adına uygun olarak belirgin biçimde yarım yumurta ya da çan şeklindedir ve olgunlaştığında bile tam olarak açılmaz. Rengi beyazımsı, krem ya da açık bej-kahverengidir; nemliyken yüzeyi yapışkan ve parlak, kuruyunca ipeksi ve zaman zaman çatlaklıdır. Lameller koyu gri ve siyah beneklidir, kenarları beyaz kalır. Sap uzun, oldukça ince, açık renkli ve kırılgandır. Türü cinsin çoğu üyesinden ayıran en önemli özellik, sapın üst yarısında bulunan beyaz, zarımsı bir halkadır; bu halka yere düşen sporlarla sıklıkla siyahlaşır. Spor izi siyahtır ve sporları cins içinde oldukça büyük boyutludur.

Saprotrofik bir türdür ve özellikle at gübresi başta olmak üzere sığır ve diğer otçul hayvanların dışkısı üzerinde, çoğunlukla meralarda ve otlaklarda yetişir. İlkbahardan sonbahara kadar, yağışlı dönemlerde tek tek ya da küçük gruplar hâlinde görülür. Gübrenin ayrışmasına katkı sağlayan, böylece besin döngüsünde rol oynayan önemli gübre mantarlarından biridir.

Avrupa, Asya, Kuzey Amerika ve dünyanın diğer bölgelerinde geniş bir yayılışa sahiptir. Yenilebilir bir mantar olarak kabul edilmez; bazı kaynaklarda hafif zehirli olduğu bildirilir. Psikoaktif madde içermediği genel olarak kabul edilse de, hiçbir Panaeolus türü güvenli bir besin değildir. Gübre ve çayır ortamlarında yetişen benzer görünümlü mantarlarla karışabileceği için toplanıp tüketilmemelidir.