Origanum subsp. hirtum

Bu kayıt, Origanum vulgare subsp. hirtum alt türünü temsil eder. Bu alt tür, uçucu yağ oranının yüksekliği nedeniyle ticari açıdan en değerli kekiklerden biridir ve Türkiye'de İstanbul kekiği adıyla da bilinir; beyaz çiçekleri ve yeşil, tüylü brakteleriyle tanınır. Doğal yayılışı Balkanlar, Ege adaları ve Anadolu'yu kapsar. Bayır kekiği, ballıbabagiller (Lamiaceae) familyasından çok yıllık, aromatik, otsu bir bitkidir. Dik ve tabanda odunsulaşabilen gövdeleri genellikle 20–80 cm boya ulaşır. Yaprakları karşılıklı, yumurta biçimli ve kenarları düz ya da hafif dişlidir; üzerinde uçucu yağ taşıyan salgı noktaları bulunur.

Küçük çiçekleri gövde uçlarında yoğun, şemsiye benzeri kümeler oluşturur. Çiçekleri çevreleyen braktelerin renk ve boyutu alt türleri ayırt etmede önemli bir özelliktir. Çiçeklenme yaz ortasından sonbahar başına kadar sürer. Kuru çayırlar, kayalık yamaçlar, orman açıklıkları ve çalılıklar başlıca yaşam alanlarıdır.

Tür Avrupa, Kuzey Afrika ve Asya'nın geniş bir bölümüne yayılmıştır ve birçok alt türe ayrılır. Yapraklarındaki karvakrol ve timol gibi bileşikler bitkiye keskin, baharatlı aromasını verir; bu nedenle dünya mutfağında “oregano” adıyla bilinen baharatın başlıca kaynağıdır. Halk arasında bitki çayı ve tıbbi amaçlarla da kullanılır.

Çiçekleri arılar, kelebekler ve diğer tozlaşmacılar için zengin bir nektar kaynağıdır. Türkiye'de doğal kekik toplama ve ihracatı önemli bir ekonomik faaliyettir; aşırı toplama bazı doğal popülasyonlar üzerinde baskı oluşturabilir.

Ballıbabagillerin çiçekleri başta arılar olmak üzere birçok böcek için önemli bir nektar ve polen kaynağıdır; iki dudaklı çiçek yapısı, tozlaşmayı gerçekleştiren böceklerin alt dudağa konup çiçeğin içine girmesine uygun biçimdedir. Bu yüzden familyanın pek çok üyesi bal bitkisi olarak değer taşır. Türkiye, Akdeniz ve İran-Turan floralarının kesişiminde yer aldığından ballıbabagiller bakımından dünyanın en zengin bölgelerinden biridir ve bu familyada çok sayıda endemik takson barındırır.