Onthophagus lemur (Fabricius, 1781)

Onthophagus lemur, Scarabaeidae (bokböceğigiller) ailesine bağlı, 1781 yılında Fabricius tarafından tanımlanmış bir gübre böceği türüdür. Güney ve Orta Avrupa ile Akdeniz havzasında yayılış gösterir. Ön göğsü koyu renkli, kanat örtüleri ise sarımsı zemin üzerinde siyah lekeli olduğundan cinsin kolay tanınan türlerinden biridir.

Onthophagus cinsinin üyeleri tıknaz, oval, üstten bakıldığında yuvarlağımsı gövdeli böceklerdir. Kanat örtüleri boyuna oluklu ve noktalıdır. Erkeklerde baş üzerinde boynuz, ön göğüste ise kabarıklık veya çıkıntılar gelişebilir; dişiler daha sade yapılıdır. Bu ikincil eşey özellikleri, renk deseniyle birlikte tür tanımında en çok kullanılan karakterlerdir.

Tür sıcak, açık otlaklarda ve meralarda yaşar; erginler otçul hayvanların taze dışkısına gelir ve onunla beslenir. Dişi, dışkının altında dikey tüneller kazar ve buraya taşıdığı gübreyle yumurta odacıkları hazırlar. Her odacıkta tek bir larva gelişir; larva gübreyle beslenerek büyür, toprak içinde pupa olur ve ergin hâle gelir. Erginler özellikle ilkbahar ve yaz aylarında etkindir.

Bu böcekler dışkının hızla ortadan kaldırılmasını sağlayarak meraların verimliliğine, toprağın organik madde bakımından zenginleşmesine ve tohumların yayılmasına katkıda bulunur. Ayrıca dışkıda üreyen sinek ve iç parazitlerin yaşam döngüsünü sekteye uğratırlar. Zararsız böceklerdir; otlatma düzenindeki değişiklikler ve hayvan ilaçlarının kalıntıları popülasyonları için başlıca tehditlerdir.