Onthophagus fracticornis (Preyssler, 1790)

Onthophagus fracticornis, Scarabaeidae (bokböceğigiller) ailesine bağlı, Avrupa'nın büyük bölümünde yaygın olan ve doğuda Batı Asya'ya kadar uzanan Palearktik bir gübre böceği türüdür. Orta büyüklükte bir Onthophagus türüdür; ön göğsü çoğunlukla metalik bronz ya da yeşilimsi parıltılı, kanat örtüleri ise kahverengimsi ve koyu lekelidir. Erkeklerin başının arka kısmında yukarı kalkık bir levha ya da boynuz bulunur.

Onthophagus cinsinin üyeleri tıknaz, oval, üstten bakıldığında yuvarlağımsı gövdeli böceklerdir. Kanat örtüleri boyuna oluklu ve noktalıdır. Erkeklerde baş üzerinde boynuz, ön göğüste ise kabarıklık veya çıkıntılar gelişebilir; dişiler daha sade yapılıdır. Bu ikincil eşey özellikleri tür tanımında en çok kullanılan karakterlerdir.

Tür açık meralarda, otlaklarda ve hayvanların otlatıldığı dağ çayırlarında yaşar; özellikle sığır ve at dışkısında sık görülür. Dişi, dışkının altında dikey tüneller kazar ve buraya taşıdığı gübreyle yumurta odacıkları hazırlar. Her odacıkta tek bir larva gelişir; larva gübreyle beslenerek büyür, toprak içinde pupa olur ve ergin hâle gelir. Erginler ilkbahardan sonbahara kadar etkindir.

Bu böcekler dışkının hızla ortadan kaldırılmasını sağlayarak meraların verimliliğine, toprağın organik madde bakımından zenginleşmesine ve tohumların yayılmasına katkıda bulunur. Ayrıca dışkıda üreyen sinek ve iç parazitlerin yaşam döngüsünü sekteye uğratırlar. Zararsız böceklerdir; otlatma düzenindeki değişiklikler ve hayvan ilaçlarının kalıntıları popülasyonları için başlıca tehditlerdir.