Onitis damoetas (Steven, 1806)

Onitis damoetas, Scarabaeidae ailesinin Scarabaeinae alt ailesine ait bir gübre böceği türüdür. Doğu Akdeniz, Kafkasya ve Batı Asya'da yayılış gösteren türlerdendir. Cinsin diğer üyeleri gibi yassıca, sağlam yapılı ve koyu renkli bir böcektir; erkeklerin ön bacakları dişilerinkinden belirgin biçimde daha uzundur.

Onitis cinsinin üyeleri tünel kazan (parakoprid) gübre böcekleridir. Gübreyi yuvarlamak yerine doğrudan gübre yığınının altına dikey tüneller kazar, gübreyi bu tünellere taşıyarak sosis biçimli besin kütleleri hazırlar ve yumurtalarını bunların içine bırakırlar. Larva gelişimini bu gübre kütlesi içinde tamamlar, pupa evresinden sonra ergin böcek yüzeye çıkar.

Cinsin türleri genellikle orta ile iri boyutlu, yassı ve sağlam yapılı böceklerdir. Ön bacakları kazmaya uyarlanmış, güçlü dişlere sahiptir; erkeklerde ön bacaklar çoğu zaman daha uzun ve kıvrıktır, başta ve göğüste küçük çıkıntılar bulunabilir. Renkleri çoğunlukla koyu kahverengi, siyah ya da hafif metalik tonlardadır. Erginler çoğunlukla akşamüstü ve gece etkindir ve ışığa gelebilirler.

Bu böcekler otlatılan meralar, bozkırlar ve açık alanlarda sığır, at ve koyun gübresiyle beslenir. Gübreyi toprağın derinlerine taşıyarak besin döngüsüne, toprak havalanmasına ve sinek ile iç parazitlerin baskılanmasına katkıda bulunurlar. Otlatmanın azalması ve hayvancılıkta kullanılan bazı antiparaziter ilaçlar cins üyelerini olumsuz etkileyebilir. İnsanlar için herhangi bir tehlike oluşturmazlar.

Onitis cinsi Afrika, Avrupa ve Asya'nın sıcak bölgelerinde dağılış gösteren yüzlerce tür içerir. Bazı türler, hayvancılığın yoğun olduğu ancak yerli gübre böceklerinin büyükbaş gübresini değerlendiremediği bölgelere, örneğin Avustralya'ya, meraları iyileştirmek amacıyla bilinçli olarak taşınmıştır. Bu durum cinsin tarımsal açıdan da değerli olduğunu gösterir.