Omphalotus olivascens

Omphalotus olivascens, Agaricales takımının Omphalotaceae familyasına ait, odun üzerinde kümeler hâlinde gelişen zehirli bir şapkalı mantar türüdür. Halk arasında kabak feneri mantarları olarak bilinen Omphalotus cinsinin bir üyesidir. Cinsin üyeleri parlak turuncu, sarı ya da zeytin tonlarındaki renkleri, sap boyunca aşağı doğru uzanan sık lamelleri ve bazı türlerde karanlıkta zayıf biçimde ışıldayan lamelleriyle tanınır.

Bu türün şapkası genellikle turuncu ile zeytin yeşili arasında değişen karışık renklere sahiptir; adı da bu zeytinimsi tona gönderme yapar. Şapka gençken dışbükey, olgunlaştıkça yayvan ya da ortası çukur bir hâl alır. Lameller sapa doğru iner ve şapkayla benzer, zeytinimsi turuncu renktedir. Sap çoğunlukla kıvrık ve sağlamdır; mantarlar tek bir noktadan çıkan yoğun demetler oluşturur. Spor izi soluk krem renklidir.

Türün asıl yayılış alanı Kuzey Amerika’nın batısı, özellikle Kaliforniya çevresidir. Burada meşe başta olmak üzere çeşitli geniş yapraklı ağaçların kökleri, kütükleri ve gömülü odunları üzerinde gelişir. Saprotrofik ya da zayıf parazitik bir yaşam sürdürerek odunun ayrışmasına katkıda bulunur ve genellikle yağışlı mevsimde, sonbahardan kışa kadar meyve verir.

Zehirlidir. Cinsin diğer üyeleri gibi bu tür de illudin adı verilen bileşikleri içerir ve yendiğinde şiddetli kusma, ishal ve karın ağrısıyla seyreden mide-bağırsak zehirlenmesine yol açar. Turuncu rengi ve demet hâlinde büyümesi nedeniyle yenen Cantharellus (horozmantarı) türleri ve bazı odun mantarlarıyla karıştırılabilir. Horozmantarlarının gerçek lamel yerine kalın, çatallanan sırtlara sahip olması ve genellikle topraktan tek tek çıkması bu ayrımda önemli ipuçlarıdır. Avrupa ve Akdeniz çevresinde ise yakın akrabası Omphalotus olearius yaygındır ve aynı şekilde zehirlidir; bu nedenle turuncu renkli, odun üzerinde demet yapan mantarların toplanmaması önerilir.