Omphalina pyxidata

Omphalina pyxidata, Agaricales takımına bağlı Omphalina cinsinden küçük, huni biçimli bir şapkalı mantar türüdür. Omphalina cinsinin üyeleri, ortası çukurlaşmış göbekli şapkaları ve sapa doğru inen seyrek lamelleriyle tanınan küçük mantarlardır. Bu tür, cinsin en tipik ve en sık anılan temsilcilerinden biridir.

Şapka genellikle 1–2 santimetre çapında, ortası derin biçimde çukurlaşmış, huni ya da kadeh biçimindedir. Rengi turuncumsu kahverengi, kızıl kahverengi ya da pas tonlarındadır; nemli havada kenara doğru belirgin çizgiler görülür ve kuruyunca rengi açılır. Lameller seyrek, şapkadan daha soluk, pembemsi ya da somon tonlu olup sapa doğru belirgin biçimde iner. Sap ince, kısa ve şapkayla benzer renktedir. Türün bilimsel adındaki "pyxidata" sözcüğü küçük kutu ya da kadeh benzeri biçimine işaret eder.

Omphalina pyxidata genellikle kumlu ya da yosunlu, açık ve kurakça alanlarda, çayırlarda, kumullarda, yol kenarlarında ve seyrek bitki örtüsüne sahip topraklarda yetişir. Çoğunlukla yosunlar ve kısa otlar arasında tek tek ya da küçük gruplar hâlinde görülür. Saprotrof olarak organik artıkları ayrıştırarak beslendiği kabul edilir. Meyve gövdeleri genellikle sonbaharda ve ılıman kış aylarında, yağışlı dönemlerden sonra ortaya çıkar.

Tür Avrupa'da ve kuzey yarımkürenin ılıman bölgelerinde bilinmektedir; Akdeniz havzasından da kaydedilmiştir. Küçük boyutu nedeniyle mutfak değeri yoktur ve yenilebilirliği bilinmez. Küçük, huni biçimli mantarlar arasında zehirli Clitocybe türleri de bulunduğundan bu grubun üyeleri yemek amacıyla toplanmamalıdır. Bu tür mantarların teşhisinde şapka, lamel ve sap özelliklerinin yanı sıra yetiştiği ortamın, mevsimin ve spor izi renginin birlikte değerlendirilmesi, tek başına dış görünüşe güvenmekten çok daha güvenilir sonuç verir.