Olea var.europaea

Bu kayıt, zeytingiller (Oleaceae) familyasından zeytin ağacı Olea europaea'nın kültür formunu kapsayan tipik varyetesi, Olea europaea var. europaea olarak değerlendirilmektedir. Zeytin, insanlık tarihinin en eski kültür bitkilerinden biridir ve Akdeniz uygarlıklarının simgesi kabul edilir.

Uzun ömürlü, her dem yeşil bir ağaçtır ve genellikle 5–10 metre boylanır; yaşlı bireylerin gövdeleri kalın, boğumlu ve oyuklu bir görünüm alır. Yaprakları karşılıklı, dar mızrak biçiminde, derimsi, üst yüzü koyu grimsi yeşil, alt yüzü ise pullu tüylerle kaplı olduğu için gümüşi renktedir. İlkbahar sonunda yaprak koltuklarında küçük, kokulu, beyazımsı çiçeklerden oluşan salkımlar açar. Meyvesi tek çekirdekli, etli bir meyvedir; olgunlaşırken yeşilden mora ve siyaha döner.

Sıcak ve kurak yazlı, ılık ve yağışlı kışlı Akdeniz iklimine uyum sağlamıştır. Kuraklığa son derece dayanıklıdır ve kireçli, taşlı topraklarda bile yetişebilir; ancak şiddetli donlardan zarar görür. Çiçekleri büyük ölçüde rüzgârla tozlaşır. Meyveleri kuşlar ve bazı memeliler için önemli bir kış besinidir.

Zeytin binlerce yıl önce Doğu Akdeniz'de, Anadolu ve Levant çevresinde kültüre alınmış, ardından tüm Akdeniz havzasına ve dünyanın benzer iklimli bölgelerine yayılmıştır. Türkiye, Ege, Marmara ve Akdeniz kıyılarındaki geniş zeytinlikleriyle önemli bir zeytin ve zeytinyağı üreticisidir. Meyvesi sofralık olarak ve yağ elde etmek için kullanılır; yaprakları ve odunu da çeşitli amaçlarla değerlendirilir.