Fraxinus ornus var. ornus

Fraxinus ornus var. ornus, zeytingiller (Oleaceae) familyasından çiçekli dişbudak ya da mana dişbudağı olarak bilinen türün tipik varyetesidir. Dişbudak (Fraxinus) cinsi, Kuzey Yarımküre'nin ılıman bölgelerinde yayılış gösteren yaprak döken ağaçları kapsar.

Çiçekli dişbudak genellikle küçük ya da orta boylu bir ağaç veya büyük bir çalıdır; boyu çoğunlukla yirmi metrenin altında kalır. Kabuğu düzgün ve gridir. Yaprakları karşılıklı dizilişli, tüysü bileşik olup birkaç çift yaprakçıktan oluşur. Cinsin pek çok türünden farklı olarak, ilkbaharın sonunda yapraklanmayla birlikte açan, kokulu, krem beyazı renkli ve şerit gibi ince taç yapraklı çiçekleri yoğun salkımlar oluşturur. Bu gösterişli çiçeklenme türe adını vermiştir. Meyvesi, tek kanatlı, dar ve uzun bir kanatlı meyvedir; rüzgârla yayılır.

Tür Güney Avrupa'dan Batı Asya'ya kadar uzanan bir alanda doğal olarak yetişir. Türkiye'de de doğal olarak bulunur; kuru ve taşlı yamaçlarda, meşe ve karışık ormanlarda, çalılıklarda ve kireçli topraklarda görülür. Kuraklığa dayanıklıdır ve güneşli ya da yarı gölgeli yerlerde iyi gelişir.

Gövdesi yaralandığında akan ve kuruyunca katılaşan tatlımsı özsu, mana olarak bilinir ve tarihte hafif müshil olarak kullanılmıştır; bu özsu mannitol içerir. Ağaç ayrıca güzel çiçekleri nedeniyle park ve bahçelerde süs bitkisi olarak dikilir, odunu yakacak ve küçük işler için değerlendirilir. Çiçekleri arılar başta olmak üzere pek çok böcek için besin kaynağıdır.

Doğada tohumla ve kök sürgünleriyle kolayca çoğalır; bozulmuş ormanlık alanlarda ilk yerleşen ağaçlar arasında yer alabilir. Odunu ve yaprakları geçmişte hayvan yemi olarak da değerlendirilmiştir.